Krappe arbeidsmarkt dwingt werkgevers tot creatief lokaas

Nu het aantal werklozen voor het eerst in zes jaar onder de magische grens van 5 procent duikt, neemt de krapte op de arbeidsmarkt duidelijk toe. In het onderwijs, de zorg, ict, horeca, techniek, detailhandel, bouw en industrie hebben bedrijven moeite met het vervullen van vacatures, maar blijkt een hoger salaris bieden niet altijd voldoende om de concurrentieslag te winnen. En dus proberen sommige bedrijven loslopend talent op creatievere manieren te paaien, met parkeerplaatsen of zelfs glijbanen.

IT-talenten zijn altijd welkom. Beeld anp

Dat ING mannelijke medewerkers voortaan vier weken ouderschapsverlof gunt mag een doorbraak heten, maar sommige Nederlandse techbedrijven geven kersverse vaders al tijden betaald vrijaf. Uit bittere noodzaak, niet zozeer uit maatschappelijke betrokkenheid, want van alle sectoren heeft de ict de grootste last van krapte op de arbeidsmarkt. Een op de vier ict-bedrijven kampt met personeelstekorten en kan daardoor minder produceren dan waar de markt om vraagt.

Speelse werkomgeving

Om personeel te vinden én te behouden - 'let op de achterdeur', zoals dat heet in de recruitment - bieden ict-bedrijven werknemers dus niet alleen riante salarissen en auto's van de zaak, maar ook extra verlofdagen om met hun pasgeborene door te brengen. Maar ook kinderopvang en de mogelijkheid jezelf af en toe kind te voelen zijn in de ict belangrijk, zegt Steven Duinhouwer, eigenaar van wervingsbureaus Technisch Nederland en Commercieel Nederland. 'Wat werknemers aantrekt, wisselt sterk per sector, maar techneuten zijn toch een beetje mensen die van hun hobby hun werk hebben gemaakt. Zij willen liever geen kantoortuin, maar een creatieve, speelse werkomgeving.'

Daarom proberen ict-bedrijven potentiële werknemers te verleiden met pingpongtafels, gamekamers, loungebanken, ruimtes met schommels en zelfs een glijbaan om van de eerste verdieping naar de begane te roetsjen, vertelt Duinhouwer. 'Als het maar geestverruimend is. Je hebt echt onderscheidend vermogen nodig, want om technisch talent wordt enorm gevochten.'

Onconventioneel

Werkgevers in andere sectoren kijken inmiddels ook verder dan loonsverhoging om werknemers aan zich te binden. De gemeente Amsterdam probeert het lerarentekort onconventioneel aan te pakken door docenten sinds deze week een eigen parkeervergunning aan te bieden - een zeldzaam privilege in de drukke hoofdstad. In Egmond aan Zee krijgen verpleegkundigen die als vakantiekracht werken naast een salaris zelfs een gratis kamer in een villa met zeezicht aangeboden, tot grote frustratie van de beroepsvereniging. 'Dit soort lokkertjes leiden tot een ongewenste concurrentieslag tussen zorginstellingen, en doen weinig meer dan het probleem verschuiven.'

In de bouw, industrie en horeca gaan werkgevers vooral de krapte te lijf door arbeidsomstandigheden waarin zij vroeger tekortschoten te verbeteren of te compenseren. Voor horecapersoneel, dat vaak op onregelmatige tijden werkt, is de balans tussen werk en privé bijvoorbeeld vaak een pijnpunt, vertelt Cees den Bakker, woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland (KHN). 'Daarom geven grotere ondernemingen werknemers soms een abonnement op de sportschool. Of gratis EHBO-trainingen, en dan niet alleen voor bedrijfshulpverleners [werknemers die collega's en klanten in veiligheid kunnen brengen, red.], maar voor iedereen die dat handig vindt.'

Leeggevist

Volgens Richard Philips, adjunct-directeur van TechRecruitment, is de werknemersvijver in de bouw en industrie volledig leeggevist. 'Wij moeten het hebben van overstappers in ons netwerk en van Facebook.' Ondanks die schaarste paaien bedrijven werknemers niet persé met materiële lokkertjes, zegt Philips. 'En ook niet met vaderschapsverlof, want mannen in de bouw hebben vaak traditionele huishoudens, met een man die werkt en een vrouw die thuisblijft.' In plaats daarvan willen vakmensen gewoon een degelijk arbeidscontract, ziet Philips, én inspraak.

'Bedrijven bieden personeel steeds vaker een plekje in de ondernemingsraad, of organiseren iedere vrijdagmiddag een half uurtje waarin iedereen mag meepraten over de bedrijfsvoering.' Voor de economische crisis hadden veel bouw- en industriebedrijven een hiërarchische organisatie, zegt de adjunct-directeur van het recruitmentbureau. 'Nu beloven bedrijven vooral dat ze naar hun werknemers luisteren.'

Een stand op een wervingsbeurs voor starters. Beeld anp

Drie keer juichnieuws van het CBS

1. Minder dan 5 procent is werkloos
Een nieuwe mijlpaal in het economisch herstel: voor het eerst sinds de zomer van 2011 is minder dan 5 procent van alle mensen op de arbeidsmarkt werkloos. 4,9 procent van de beroepsbevolking, om precies te zijn. De afgelopen drie maanden daalde het aantal werklozen met gemiddeld 6.000 personen per maand, terwijl het aantal mensen met een betaalde baan juist maandelijks met 11 duizend toenam. Jongeren en laagopgeleiden zijn nog steeds vaker werkloos dan ouderen en hoogopgeleiden, maar juist zij vinden nu sneller een baan. Uitkeringsinstantie UWV verstrekte eind juni 372 duizend WW-uitkeringen, 15 procent minder dan een jaar geleden. Ook bij het UWV daalt het aantal WW-uitkeringen onder jongeren tot 25 jaar sterker dan onder 55-plussers.

2. Fors meer investeringen in vaste activa
De investeringen in materiële vaste activa - gebouwen, woningen, machines en andere tastbare zaken - waren in mei 17 procent hoger dan een jaar geleden. Vooral de investeringen in vervoersmiddelen en woningen lagen een stuk hoger dan in mei 2016, maar ook in machines en bedrijfsgebouwen werd flink meer geïnvesteerd. Afgelopen maart bereikte het volume van de investeringen eveneens het hoogste punt in een jaar, 12,3 procent, maar dat record is nu dus verbroken. Eerder deze week maakte het CBS ook al bekend dat de investeringen die het Nederlandse bedrijfsleven in 2015 heeft gedaan voor het eerst was gestegen sinds 2011.

3. Totale consumptie van huishoudens stijgt
In mei spendeerden consumenten meer geld aan kleding en de inrichting van hun woning (plus 6 procent) en meer aan voedings- en genotmiddelen (plus 1 procent), waardoor de totale consumptie van huishoudens 2 procent hoger lag dan een jaar daarvoor. Uitgaven aan diensten vormen echter het leeuwendeel van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen. Binnen die categorie gaven consumenten 2 procent meer geld uit dan in mei 2016, vooral aan woninghuur, reizen met bus of trein, bezoek aan restaurant of kapper en verzekeringen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden