'Kosten van dierenruimingen zijn ongrijpbaar'

Wat kost de ruiming van een dier tijdens een epidemie? Zijn er bijvoorbeeld wel vijf man nodig om een hobbydier te doden?...

Klaver is sectordirecteur vee en vlees bij de Productschappen voor Vee, Vlees en Eieren (PVE). Hij was nauw betrokken bij de oprichting van het Diergezondheidsfonds drie jaar geleden. Na de varkenspest besloot de politiek dat de bestrijding van dierziekten niet alleen door de overheid, maar ook door de sector zelf diende te worden gedragen. In het convenant van medio 2000 werd afgesproken dat varkenshouders over een periode van vier jaar maximaal 227 miljoen euro zouden bijdragen, rundveehouders eveneens 227 miljoen euro, pluimveehouders 11,3 miljoen en schapen- en geitenhouders 2,3 miljoen euro. Die bedragen liggen niet op de plank. Bij een ziekte-uitbraak worden de eerste kosten gedekt met een bankgarantie. Vervolgens krijgen alle veehouders in de sector een heffing opgelegd om de bestrijding te financieren.

De veehouders gingen na moeizame onderhandelingen akkoord met het convenant, omdat twee 'voordelen' uit het vuur werden gesleept. Ten eerste ligt het 'open einde' bij het ministerie van Landbouw. Alle kosten die het afgesproken plafond overschrijden, komen voor rekening van de overheid. Ten tweede worden de heffingen voor het Diergezondheidsfonds pas achteraf geheven.

Het ministerie van Landbouw is beheerder van het fonds, dat behalve door het bedrijfsleven ook wordt gevuld door EU en overheid. Klaver kan zich de harde kritiek van de Algemene Rekenkamer goed voorstellen. Ook hij zet vraagtekens bij de uitgaven van het Diergezondheidsfonds, ofwel bij de verantwoording van de ziektebestrijdingskosten. 'Tijdens de MKZ-crisis heeft het ministerie van Landbouw enorm geworsteld met de administratieve organisatie. Welk bedrag moest voor welke prestaties worden betaald? Want je had te maken met diverse activiteiten, zoals het doden van de dieren, het ontsmetten van de stal, het screenen van aanwezig vee op virussen, het afzetten van een bedrijf, het transport, het taxeren, et cetera et cetera.'

Ook het onderzoeksbureau B en A wees vorig jaar in een kritisch rapport al op de chaos in de administratie van de MKZ-bestrijding. PVE-sectordirecteur Klaver zegt eufemistisch 'niet enthousiast' te zijn over de organisatie bij het ministerie. Ook voor de productschappen blijft duister hoeveel het nu precies kost om een rund of een schaap te ruimen.

'De uitvoeringskosten blijven ongrijpbaar. Het ministerie besluit welk mannetje op welke prestatie wordt ingezet. Maar waarom iets gebeurt, daarover wordt niet of nauwelijks verantwoording afgelegd. Als PVE zijn we best tevreden over de effectiviteit van de ziektebestrijding. Maar we hebben totaal geen inzicht in de efficiëntie van de hele operatie. Wat is nu de prijs per gedood dier?'

Klaver vraagt zich af of de gebrekkige administratie te maken heeft met de uitgangspunten van het convenant: 'Eigenlijk is er geen prikkel voor het ministerie om kostenbewust te opereren - het bedrijfsleven betaalt de ruimingsoperatie in eerste instantie.'

Bij de onderhandelingen over verlenging van het convenant na 2004 zal de veesector volgens Klaver zeker inzetten op enkele aanpassingen. 'We willen harde afspraken over de efficiëntie van de ruimingen. Daartoe kunnen we bijvoorbeeld de uitvoeringskosten aan een maximum binden. Dan spreek je af hoeveel kosten de overheid mag maken om een koe of een schaap te ruimen. Als dat plafond wordt overschreden en het dus minder efficiënt gebeurt, dan moet het ministerie die meerkosten zelf maar ophoesten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden