Koopkrachtverschillen sterk toegenomen; kloof 65-plus en werkende groeit

De koopkrachtverschillen zijn de afgelopen vijftien jaar sterk toegenomen, vooral tussen werkenden en gepensioneerden. Mensen met een baan hebben sinds 2000 ruim 30 procent meer te besteden, waar de koopkracht van gepensioneerden gelijk is gebleven. Dat blijkt uit de koopkrachtcijfers van 2015 die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag publiceert.

Bewoners van een verzorgingstehuis zoeken verkoeling. Gepensioneerden zijn er in koopkracht op achteruit gegaan. Beeld anp

De cijfers over 2015 weerspiegelen de trend van deze eeuw: werknemers gingen er vorig jaar 2,5 procent op vooruit, maar de koopkracht van gepensioneerden, daalde met 0,1 procent. Bijstandontvangers (plus 1 procent), zelfstandigen (plus 0,6) en arbeidsongeschikten (plus 0,4) zaten daar tussenin. In totaal steeg de koopkracht van de Nederlandse bevolking in 2015 met 1,1 procent, tegen 1,8 procent in 2014.

Het CBS benadrukt dat het niet om gemiddelde koopkrachtverschillen gaat, maar om toe- en afnamen in doorsnee. Dat wil zeggen dat de helft van bijvoorbeeld werknemers minder dan 2,5 procent koopkrachtstijging had en de helft meer.

Waar het CBS alleen terugkijkt op de koopkrachtontwikkelingen, voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) ze. Voor dit jaar wacht er volgens het CPB een forse koopkrachtverbetering voor iedereen van, in doorsnee, 2,7 procent. Dat is te danken aan de 5 miljard euro belastingverlaging die het kabinet dit jaar inzet. De eenmaligheid daarvan is te zien aan het doorsnee koopkrachtcijfer dat het CPB voor volgend jaar voorspelt: 0,7 procent.

Uit gelekte Prinsjesdagcijfers blijkt dat het kabinet alles op alles zet om dit in een verkiezingsjaar te vermijden. Vrijwel iedereen moet er in 2017 een beetje op vooruitgaat, vooral ouderen en de laagste inkomens. Daar trekt het kabinet 1,1 miljard euro voor uit.

Beeld de Volkskrant

Uit een nauwkeuriger blik op de onderscheiden groepen blijkt volgens het CBS dat de onderlinge verschillen behoorlijk groot zijn. Hoewel ze er in doorsnee op vooruit gaan, had ruim eenderde van de werknemers vorig jaar juist minder te besteden dan in 2014. Bij zzp'ers loopt de koopkracht nog verder uiteen: bij een kwart van de zelfstandigen daalde die minstens 11 procent, maar bij een kwart steeg de koopkracht in 2015 met meer dan 14 procent ten opzichte van 2014.

Het CBS signaleert ook grote verschillen in de koopkrachtontwikkeling van gepensioneerden. Iemand met een aanvullend pensioen zag zijn koopkracht sinds 2000 sterker dalen dan een gepensioneerde met alleen AOW. Ouderen met een aanvullend pensioen vanaf 10 duizend euro per jaar, hebben nu minder koopkracht. Daar staat tegenover dat het gemiddelde inkomen van 65-plussers bijna 10 procent is gestegen. Als een van de oorzaken noemt het CBS de instroom van gefortuneerde ouderen en de sterfte onder bejaarden met een kariger pensioen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.