Komende tien jaar gaan tot 130 duizend banen in detailhandel verloren

De Nederlandse detailhandel, goed voor 9 procent van de werkgelegenheid in dit land, verliest op zijn thuismarkt in hoog tempo terrein aan grote buitenlandse concurrenten. Weet de sector het tij niet snel te keren, dan gaan er de komende tien jaar 5- tot 55 duizend voltijdbanen verloren. De effecten van de toenemende automatisering meegerekend, gaat het zelfs om 55- tot 130 duizend banen.

Winkelend publiek op de Kalverstraat in Amsterdam. Beeld ANP
Winkelend publiek op de Kalverstraat in Amsterdam.Beeld ANP

Dat concludeert onderzoeksbureau McKinsey in een donderdag verschenen rapport, opgesteld in opdracht van Detailhandel Nederland. Grote buitenlandse webwinkels als Amazon en Alibaba jagen intensiever op de Nederlandse consument. Nederland is voor hen een interessant land, want dichtbevolkt, compact, met een hecht wegennet - wat de bezorging vergemakkelijkt - en bijna iedereen heeft er internet.

De markt voor online-aankopen van non-food producten groeit in Nederland harder (plus 16 procent) dan in omliggende landen. En buitenlandse bedrijven eisen een steeds groter deel op van die markt. Hun online-verkopen in Nederland stegen in 2014-2015 met 32 procent, een verrassend hoog percentage, aldus McKinsey. Hadden de buitenlandse spelers vorig jaar nog een marktaandeel van 14 procent in Nederland, als de huidige trend doorzet zal dat in 2025 zijn gestegen naar 20 tot 40 procent.

Dat een bedrijf als Amazon de intentie heeft zijn marktaandeel in Nederland uit te breiden, blijkt uit de recente vertaling van hun Duitse website in het Nederlands, aldus McKinsey.

Buitenlandse webwinkels die op Nederlandse consumenten jagen dragen niet bij aan de werkgelegenheid in Nederland. Hun personeel zit elders. Ook hun in Nederland behaalde inkomsten vloeien weg. Bij ongewijzigd beleid levert dat over een kleine tien jaar 0,3 tot 1 procentpunt minder op voor de Nederlandse economie, taxeert McKinsey.

Tekst gaat verder onder grafiek.

En zo schetst dat onderzoeksbureau een alarmerend beeld van een bedrijfstak in een land dat internationaal faam verwierf als handelsnatie maar zich nu de kaas van het brood laat eten. Het beeld wordt onderschreven door diverse onafhankelijke experts, al vindt een enkeling McKinsey's analyse te zwartgallig.

'De komst naar Nederland van fysieke buitenlandse winkelketens als Lidl, Zara, H&M, IKEA levert ook veel werkgelegenheid op', zegt bijvoorbeeld retaildeskundige Paul Moers. 'En ja, het ondernemerschap van Nederlandse detaillisten moet omhoog, maar we zijn niet weerloos. Kijk naar het succes van Bol, Rituals, Coolblue.'

Vooral de Nederlandse non-foodsector heeft het de afgelopen vijf jaar laten liggen, constateert McKinsey niettemin. Winkelstraten verschralen, met verouderde concepten en groeiende leegstand, onder meer als gevolg van het omvallen van winkelketens. De omzetgroei van de Nederlandse detailhandel blijft opvallend achter bij die van andere Europese landen (zie grafiek).

'Je hebt een grote thuisbasis nodig om in het buitenland succesvol te kunnen zijn, Nederland is een klein land', reageert voorzitter Guido van Woerkom van Detailhandel Nederland. 'Wanneer je als Nederlands bedrijf niet volledig doorgaat met innoveren, laat je ruimtes liggen waar buitenlandse spelers in duiken.' De Nederlandse detailhandel zal daarom de bakens moeten verzetten, beklemtoont hij.

Verbetering van het kennisniveau van Nederlandse detaillisten, is daarbij een van zijn belangrijkste doelstellingen. 'Dat moet omhoog, van mbo- naar hbo-niveau. De horeca heeft prachtige internationale hotelscholen. Top of the bill. Daar kan de detailhandel nog wat van leren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden