'Koks uit China worden illegalen'

Het plan om koks uit China naar Nederland te halen om vacatures bij Chinese restaurants op te vullen, werkt illegaliteit in de hand en lost de crisis in de Chinese horeca niet op....

Het convenant dat de komst van de koks regelt, is op 10 mei door Arbeidsvoorziening Nederland, Horeca Nederland en de werknemersorganisaties getekend en moet op 1 juli ingaan. Het zou volgens de critici niet de Chinese restaurants helpen, maar werkt in de hand dat Chinezen die goedkoop en legaal binnenkomen, na tweeënhalf jaar in de illegaliteit verdwijnen.

De werkgeversorganisatie Horeca Nederland verwerpt de kritiek en meent dat er voldoende terugkeergaranties in het convenant zijn opgenomen. Het convenant is volgens de werkgevers nodig, omdat er tweeduizend vacatures voor koks zijn in de Chinese horeca.

Er zijn zeventienhonderd Chinese werklozen ingeschreven, die bijna allen ooit in de horeca werkten. De meesten zijn volgens Arbeidsvoorziening echter niet beschikbaar of ongeschikt. Daarom is Arbeidsvoorziening verplicht verzoeken om koks uit China te halen, te honoreren. Met het convenant hoopt de dienst af te dwingen dat te werk gestelde Chinezen uit China voortaan onder de CAO vallen.

Nu lappen de meeste Chinese restauranthouders de CAO aan hun laars. In het onderzoeksrapport De Maatschappelijke Positie van Chinezen in Nederland van de Erasmus Universiteit Rotterdam staat dat veel Chinezen zestig tot zeventig uur per week werken. Ze hebben nogal eens een uitkering naast hun werk of krijgen wit uitbetaald tot de huursubsidiegrens, en verdienen de rest zwart. Ze moeten het doen met twaalf vakantiedagen per jaar en worden maar beperkt doorbetaald bij ziekte, zegt een Chinese medewerker van de FNV, die wekelijks telefonisch spreekuur houdt.

Chinese werknemers durven volgens hem niet openlijk te klagen. Klagers worden ontslagen en krijgen elders nog maar moeilijk werk.

Alleen door de CAO te ontduiken en illegalen in dienst te nemen, weten veel werkgevers het hoofd boven water te houden. Van de tweeduizend Chinese restaurants in Nederland is volgens Arbeidsvoorziening de helft niet levensvatbaar.

Vanwege de slechte arbeidsomstandigheden, heeft de tweede generatie Chinezen de branche de rug toegekeerd. Zij willen niet zo hard werken als hun ouders. Het personeel vergrijst daardoor en er zijn geen goede opvolgers.

De Chinezen die straks op grond van het convenant naar Nederland komen, mogen maximaal tweeënhalf jaar blijven. Dan moeten ze terug.

P. Geense, die meewerkte aan het onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam, acht de kans groot dat de koks uit China aan het einde van hun termijn in de illegaliteit zullen verdwijnen. Volgens M. van der Made-Yuen van de Chinese school Kai Wah in Amsterdam zullen ook zij dan totaal afhankelijk worden van de restauranteigenaren en niet de kans krijgen om in Nederland te integreren.

'Er wordt als het ware een nieuwe eerste generatie gecreëerd. Ik begrijp niet waarom de Nederlandse regering dat allemaal laat gebeuren. Het beleid is gericht op integratie. Hoe kun je dan blijven toestaan dat Chinezen niet in de gelegenheid zijn om Nederlands te leren. Er is geen controle op de Chinese restaurants.'

Andere Chinese critici beweren dat het convenant voor Chinezen een goedkope manier is om naar Nederland te komen. Mensensmokkelaars rekenen al gauw dertig- tot vijftigduizend gulden om Chinezen Nederland binnen te krijgen.

J. Verboom van Arbeidsvoorziening Nederland gaat er vooralsnog van uit dat de koks wel zullen terugkeren. 'Het Chinese staatsdetacheringsbureau waarmee we werken, zegt dat in andere landen 95 procent van de koks teruggaat. En ik heb geen reden om daaraan te twijfelen.'

Geense en anderen denken dat sanering van de branche onvermijdelijk is.

Als de niet-rendabele restaurants verdwijnen, is er volgens hen voldoende personeel in Nederland te vinden. Als de controle op de overblijvende restauranthouders verbetert, zullen zij zich wel aan de CAO moeten houden. Daarmee wordt de branche vanzelf weer aantrekkelijk voor werknemers, zeggen ze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden