KLM-piloten willen zeggenschap over Focus 2000

Onderhandelaars over arbeidsvoorwaarden krijgen er een ruilmiddel bij: aandelen, opties of een zetel in de raad van commissarissen in ruil voor loonmatiging....

Van onze verslaggeefster

Esther Hansen Löve

AMSTERDAM

De vakbonden zijn niet onverdeeld gelukkig met het plan. Binnen de FNV bestaat zelfs verschil van mening. De een ziet cao-onderhandelingen als een goede gelegenheid om zeggenschap en aandelenbezit voor alle werknemers op te eisen en verwacht dat het bij veel bedrijven gaat spelen. De ander sluit bij voorbaat elke discussie uit.

Beoogd FNV-voorzitter L. de Waal is falikant tegen: 'Wij willen sowieso een werknemerscommissaris, waarom zouden we daar dan iets voor inleveren? Ik vind het heel eigenaardig om dit te introduceren als tegenprestatie voor het inleveren van loon.'

C. Korevaar, huisfilosoof van de FNV, is het niet eens met De Waal: 'Ik vind het een verstandige ruil.' Hij verwacht dat werknemers in winstgevende industrietakken zoals de automatisering, waar de salarissen traditioneel hoog zijn en de werknemers vanouds weinig inspraak hebben, in toekomst vaker salaris zullen ruilen voor zeggenschap en winstafhankelijke beloning zoals aandelen en opties.

Volgens hem komt de Vereniging van Verkeersvliegers (VNV) met het voorstel omdat de KLM-piloten inzien dat ze relatief veel verdienen en geen argument hebben om de bezuinigingen te weigeren. 'Ze zien in dat ze de discussie gaan verliezen', aldus Korevaar die vindt dat de piloten eindelijk realistisch zijn.

De komende onderhandelingen over een nieuwe cao en de grote reorganisatie bij de KLM spitst zich onder meer toe op de vraag of alle personeelslagen evenveel moeten inleveren. De vliegers verdienen vanouds meer dan het cabine- of grondpersoneel.

Het idee dat piloten loon inleveren in ruil voor opties en een zetel in de raad van commissarissen ontstond in de jaren tachtig in de VS toen luchtvaartmaatschappijen keer op keer bij de vliegers aanklopten voor bezuinigingen. 'Maar ze gooiden het geld steeds over de balk en daarom wilden de vliegers na drie bezuinigingsrondes inspraak', legt VNV-voorzitter B. Baksteen uit.

KLM stelt in de cao-onderhandelingen die over twee weken worden voortgezet een resultaatsafhankelijke beloning voor waarbij een optie- en aandelenvariant bespreekbaar is. J. Smeets van de Vervoersbond FNV stelt dat haar achterban daar niet op zit te wachten. 'We vinden dat het niet in de plaats mag komen van structurele loonsverhoging.'

In de ogen van Korevaar zijn opties en aandelen een manier om inkomens te nivelleren. 'Door de recente discussie over de opties en enorm hoge salarissen van directeuren wil het uitvoerend personeel ook weleens wat meer dan alleen spaarloon', zegt hij.

CNV-beleidsmedewerker A. Woltmeijer en zijn collega H. van Herken van de Unie vinden de voorstellen van de VNV sympathiek en bespreekbaar. Woltmeijer waarschuwt echter voor een koppeling van aandelenbezit en zeggenschap van werknemers. 'De medezeggenschap van een werknemer mag niet afhankelijk zijn van het aantal aandelen dat hij heeft.'

Tegenstanders stellen dat aandelen van bedrijven die steun zoeken bij het personeel voor reorganisaties toch geen lucratieve belegging zijn. Ook menen zij dat werknemers liever salaris krijgen dan opties of aandelen opdat zij zelf kunnen kiezen waarin ze hun geld beleggen.

Voor bedrijven zijn personeelsaandelen- en optieplannen een goedkope manier om de werknemers te motiveren en ze betrokken te houden. Ook een zetel in de raad van commissarissen kost het bedrijf geen geld en kan de loyaliteit en het vertrouwen van het personeel ten goede komen. FNV en CNV pleiten al langer voor werknemersvertegenwoordiging in de raad van commissarissen.

De twee bonden zouden het liefst zien dat een derde deel van de commissarissen bestaat uit vertegenwoordigers van de werknemers. Momenteel mogen zij slechts een niet bindend voorstel doen voor een vertrouwenscommissaris.

In Duitsland hebben werknemers van oudsher een zetel in de raad van commissarissen. Vorig jaar leidde dit echter tot problemen vanwege belangenverstrengeling toen F. Steinkühler moest aftreden. Als voorzitter van de vakbond IG Metall had hij met voorkennis gehandeld in aandelen Daimler Benz waar hij commissaris was.

Van Herpen van de Unie vraagt zich af wat de meerwaarde is van een personeelsvertegenwoordiger in de raad van commissarissen. 'Als je goeie commissarissen hebt dan moeten die toch het vertrouwen van het personeel genieten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden