De onderneming

Kleine verfproducent kan zich meten met de grote jongens

Met zijn lichtgevende verf voor de belijning van donkere fietspaden veroverde het Friese familiebedrijf Anker Stuy een plek in de innovatie top-100 van het midden- en kleinbedrijf.

Een werknemer van Anker Stuy Verven in de productiehal in Terwispel. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Een werknemer van Anker Stuy Verven in de productiehal in Terwispel.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Hoe blijf je als Nederlands familiebedrijf overeind in een markt waarin internationale ondernemingen die duizendmaal groter zijn dan jij de dienst uitmaken? De vraag voert naar het in dichte mist gehulde Friese dorp Terwispel. In een voormalige Frico-melkfabriek zetelt daar pal aan de oude turfvaart die van Sneek naar Gorredijk loopt, zelfstandig verfproducent én -ontwikkelaar Anker Stuy Verven. Met 45 werknemers, een eigen laboratorium en een omzet van 15,5 miljoen euro (2014) weet het familiebedrijf al drie generaties lang te overleven in de schaduw van reuzen als AkzoNobel (47.200 werknemers; 14,3 miljard euro omzet) en PPG (46.100 werknemers; 14 miljard euro omzet).

Natuurlijk hebben AkzoNobel en PPG een veel krachtiger lobby in Den Haag en Brussel. En zij kunnen hun grondstoffen in grotere volumes inkopen, erkent Emile Stuy, de 30-jarige kleinzoon van oprichter Adriaan Stuy, in de vergaderzaal van Anker Stuy. 'Maar wij kunnen sneller reageren op wensen van onze afnemers. En wij kunnen in kleinere volumes leveren. De kleinste batch is bij ons 400 liter, bij Akzo is dat al gauw 5.000 liter. Onze flexibiliteit werkt in ons voordeel, qua service en klantgerichtheid.'

'Ja, we maken winst', zegt de jongste representant van de familie Stuy, zijn visitekaart met het opschrift 'exportmanager' over de tafel sjoelend. 'Dit is een enorm goed jaar voor ons. We lopen 10 procent voor ten opzichte van 2011, en dat was tot nu toe ons beste jaar. Natuurlijk hebben ook wij in 2012 en 2013 het effect van de bouwcrisis gevoeld. Maar we hebben juist de afgelopen vijf jaar bewust aan marktverbreding gedaan, veel geïnvesteerd in de exportmarkt.' Dankzij een samenwerkingsverband met de Duitse lakproducent Heidelberg is de toelevering aan de interieur- en meubelindustrie in de Benelux sinds 2011 met 385 procent gegroeid. 'Dat varieert van verf voor spaanplaat dat in bulk wordt geproduceerd voor IKEA, tot aan verf voor kleine series meubels van eenmanszaken.'

Eigen Wikipedia-pagina

Vader John Stuy (59), bekertje koffie in de hand, komt even poolshoogte nemen in de vergaderzaal. Hij oogt licht argwanend; de directeur en mede-eigenaar van Anker Stuy hanteert als grondregel dat journalisten weinig snappen van verftechniek. Zoon Emile, onverminderd opgewekt, stelt voor na de rondleiding nog apart te spreken met het hoofd van het bedrijfslaboratorium, Ron Hulst. 'Hij is een grote naam in zijn vakgebied; Ron heeft op Wikipedia een eigen pagina.'

'Akzo en PPG halen hun schouders op over de Nederlandse markt', zegt Ron Hulst. 'De volumes die zij in de VS pakken zijn vele malen groter dan die in Nederland. En mochten wij echt vervelend worden voor hen, dan kunnen ze ons eenvoudig opkopen.'

Het leeuwendeel van de omzet haalt Anker Stuy uit de toelevering aan de houtverwerkende industrie: verf voor deuren, kozijnen, trappen, rabatdelen et cetera. De laatste jaren slaat het Friese familiebedrijf, dat ook nog een klein kantoor (met twee werknemers) en een magazijn heeft in Katowice (Polen), voorzichtig de vleugels uit naar overzeese gebieden: Brazilië, Indonesië, Maleisië. Daarbij is de receptuur van de eigen verven een bedrijfsgeheim dat niet snel wordt gedeeld met zakenpartners. 'Brazilië hanteert hoge invoerrechten, dat drukt onze marge, maar voordat je er lokaal onder licentie gaat werken en je receptuur vrijgeeft, moet je heel goeie relaties hebben', zegt Emile Stuy. Zover is het nog niet.

Export-manager Emile Stuy, de 30-jarige kleinzoon van de oprichter. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Export-manager Emile Stuy, de 30-jarige kleinzoon van de oprichter.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Glow in the dark-effect

Verf maken is een procedé waarbij een enkel over het hoofd gezien detail verwoestend kan uitpakken voor het eindproduct. De vrachtwagens die op de Hellingwâl in Terwispel een paar keer per week grondstoffen afleveren, mogen pas lossen als een monster van de lading is getest en goedgekeurd in het lab van Anker Stuy. 'Als de lading een nacht in de vrieskou heeft gestaan, zijn de grondstoffen voor ons onbruikbaar geworden', zegt Emile Stuy. 'Zou je ze toch verwerken, dan gaat je verf kapot.'

In de productiehal in Terwispel draaien verfbakken van 1.000 tot 7.000 liter rondjes; de draaibeweging moet onder andere voorkomen dat er vellen ontstaan op de verf. Verrassend: de geur van oplosmiddelen is hier nauwelijks bespeurbaar; circa 80 procent van de verf die in Terwispel wordt gemaakt, is op waterbasis. In een testruimte hangen wel onzichtbare dampen die bij binnenkomst ogenblikkelijk op de longen slaan. Er zijn net proeven gedaan met anti-graffitiproducten. 'Ik zou maar een gasmasker opdoen', had een van de werknemers nog geopperd voordat de kleinzoon van de oprichter de toegangsdeur openzwaaide.

Op een werktafel ligt een brok asfalt met daarop een streep lichtgroene verf. De ontwikkeling van deze verf leverde het Friese bedrijf een plek op in de top-100 van meest innovatieve Nederlandse ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf. De bijzondere verfsoort, genaamd Seramic Lightcoating, slaat overdag zonlicht op en straalt die energie 's nachts als lichtbron terug. Van vijf beschikbare verfkleuren werkt de lichtgroene het best: maximaal acht uren lang, een glow in the dark-effect, maar dan intenser.

null Beeld
Beeld

Profiel

Bedrijf Anker Stuy Verven

Waar Terwispel

Sinds 1946

Aantal werknemers 45

Jaaromzet 15,5 miljoen euro

Kansloze exercitie

Lichtgevende verf - een te marginaal product voor Anker Stuy om van te bestaan - kreeg april vorig jaar landelijke bekendheid toen bouwer Heijmans en kunstenaar Daan Roosegaarde in Oss met enige bombarie een stuk lichtgevende snelweg introduceerden. Kort nadat minister Melanie Schultz deze 'weg van de toekomst' officieel had geopend, werd duidelijk dat de 'glowing lines' in de Brabantse praktijk slecht bestand waren tegen regen. Emile Stuy wordt liever niet aan dat samenwerkingsproject herinnerd en Ron Hulst verzucht: 'De lichtgevende coating was er al jaren voordat Roosegaarde ermee begon. Dat hij de credit krijgt, stoort mij mateloos.' Navraag bij Heijmans leidt tot de volgende reactie: 'In de beginfase was Anker Stuy bij onze glowing lines betrokken, maar wij hebben uiteindelijk voor een ander soort techniek gekozen, niet alleen gebaseerd op verf.'

Anker Stuy dacht een sterke partner te hebben gevonden in Heijmans, maar gaat nu zelf de boer op met zijn lichtgevende verf. Die is vooral geschikt voor donkere fietspaden en recreatiewegen, locaties waar wettelijke voorschriften voor belijning geen obstakel vormen, doorgaans tevens locaties waar weinig geld is voor straatverlichting. De verf is inmiddels met succes toegepast bij een strandovergang in Terschelling, zegt Emile Stuy, en op fietspaden in Zoetermeer, Sneek, Oldenzaal, Ootmarsum.'Lichtgevende bermbelijning is relevant, want je wil fietsend in het pikkedonker weten waar het fietspad eindigt.'

Anker Stuy twijfelt er niet aan dat in de laboratoria van AkzoNobel en PPG een pot Seramic Lightcoating staat. 'Om de performance te beoordelen en te vergelijken, dat doen wij ook met verf van de concurrentie', zegt Ron Hulst, 'maar niet om de samenstelling te achterhalen. Je kunt wel op zoek gaan naar de moleculaire structuur van verf van een concurrent, maar verf is een bijzonder mengsel. Er zitten al gauw vijftien tot twintig bestanddelen in, die ook weer een mengsel zijn. Dat proberen te ontleden is een vrijwel kansloze exercitie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden