Kleine kruidenier haalt Coca-Cola onderuit

Coca-Cola wordt in Mexico het meest gedronken en verkocht. De drankproducent stelt dan ook veel eisen aan verkopers. Raquel Chávez pikt dat niet langer....

Van onze correspondent Cees Zoon

Ze drijft zo'n typisch Mexicaans kruidenierswinkeltje in een van deslechte buurten van de hoofdstad. Het is meer een chaotische opslagplaats,waarvoor de naam mini-super rijkelijk overdreven is. Maar Raquel Chávezlaat niet met zich sollen en heeft Coca-Cola, een van 's wereldsmachtigste multinationals, een ongemeen harde klap verkocht.

De Mexicaanse mededingingscommissie heeft de klacht van dewinkelierster gehonoreerd en de colagigant twee boetes van in totaal 68miljoen dollar opgelegd wegens het willens en wetens overtreden van deantimonopoliewetgeving. In normale mensen-taal: Coca-Cola eiste dat RaquelChávez zou stoppen met het verkopen van frisdrank van een concurrent opstraffe van het staken van de leveranties van het wereldmerk. De uitspraakkan grote gevolgen hebben, want de praktijken waarover Chávez haar beklagdeed, zijn vast onderdeel van de marketingstrategie van de multinationalin Mexico.

'Het idee van de aanklacht kreeg ik omdat Coca-Cola iedereen de wetwil voorschrijven', zegt de 49-jarige uitbaatster van de winkel La Racha(de Vlaag) in de wijk Iztapalapa. 'En omdat ze voortdurend snoefden metde macht van hun geld en hun advocaten.'

Chávez is bepaald niet de enige kleine zelfstandige die problemen heeftmet de multinational. 'Vertegenwoordigers van Coca-Cola zeggen tegen allewinkeliers die een product van de concurrentie willen verkopen dat ze daaronmiddellijk mee moeten stoppen. Ze dreigen de winkeliers bijvoorbeeld hunkoelkast af te pakken De meesten worden bang en geven toe.' In Mexico ishet gebruikelijk dat bedrijven als Coca-Cola of bierbrouwerijenmiddenstanders gratis koelkasten en propagandamateriaal geven in ruil voorde exclusieve verkoop van hun producten.

De problemen voor Raquel Chávez begonnen toen zij besloot in haarwinkeltje ook flessen Big Cola te verkopen op verzoek van de klanten, omdatdit merk een stuk goedkoper is dan de beroemdste cola. Big Cola komtoorspronkelijk uit Peru, waar het merk al een flink deel van de markt heeftveroverd. Maar het jonge bedrijf timmert driftig aan de weg in LatijnsAmerika en begint met zijn drieliterflessen ook in Mexico voet aan de grondte krijgen.

Als de vrouw niet direct Big Cola uit haar assortiment zou halen, zouCoca-Cola niet langer aan haar leveren, dreigde een vertegenwoordiger vanhet bedrijf.

'Jullie kunnen de leveranties niet stoppen, zei ik, dat is tegen degrondwet. Ik wist niet of het echt tegen de grondwet was, maar ik zei hettoch.'

Een Mexicaans winkeltje dat geen Coca-Cola verkoopt, is een riskantebusiness. De Mexicanen zijn de grootste Coca-Cola-drinkers per hoofd vande bevolking in de wereld. In Mexico, waar president Vicente Fox ooitdirecteur van de plaatselijke vestiging was, heeft de reus 70 procent vande frisdrankenmarkt in handen. De multinational, die de afgelopen vijf jaardrie miljard dollar investeerde in Mexico, haalt uit dit land 11 procentvan zijn mondiale omzet.

Chávez zocht een manier om haar beklag te doen en de dreiging af tewenden. Na een reis door de Mexicaanse bureaucratie belandde ze bij deFederale Mededingingscommissie, die haar nu in het gelijk heeft gesteld enCoca-Cola een boete van 68 miljoen dollar oplegde, de hoogste in degeschiedenis van de antimonopoliewet in Mexico. Een woordvoerder vanCoca-Cola Mexico bevestigt de boetes maar zegt dat het bedrijf in beroepgaat omdat 'onze commerciële praktijken in overeenstemming zijn met demededingingswet in Mexico'.

Raquel Chávez is tevreden met de uitspraak. 'Ik voel me een burger diehaar rechten opeist en die niet over zich laat lopen. Hier zijn jullie nietde baas, heb ik tegen de vertegenwoordiger van Coca-Cola gezegd. In mijnwinkel ben ik de baas.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden