columnpeter de waard

Kiest Shell voor sterfhuisconstructie door zich te amputeren en het geld uit te keren?

null Beeld

Ruim honderd jaar was Koninklijke Shell het leidende bedrijf op de beurs van Amsterdam. Het was het grootste Nederlandse concern, een belangrijk werkgever die geweldige carrièrekansen bood aan de bollebozen van de Nederlandse technische universiteiten.

Maar inmiddels is Shell voorbij gestreefd. ASML, producent van ingenieuze chipsmachines, is qua beurswaarde al twee keer zo groot. En de beurswaarde - het aantal uitstaande aandelen maal de beurskoers - van Apple is inmiddels vijftien keer zo groot als die van Shell. Ooit was Shell de hoeksteen van de beleggingsportefeuille van elke vermogensbeheerder. Zelfs in de grootste crisis hoefde het concern nooit het dividend te verlagen.

Maar corona heeft alles op zijn kop gezet. Vorig jaar moest Shell voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog het dividend verlagen. En ook de andere oliemaatschappijen kregen klap op klap. De fameuze seven sisters (naast Shell nog BP, Chevron, Gulf, Texaco, Exxon, Mobil), die volgens sommigen ooit de wereldpolitiek naar hun hand konden zetten, zijn oude besjes geworden als ze al niet door een fusie of overname een zachte dood zijn gestorven. En ook Shell lijkt nu te kiezen voor een sterfhuisconstructie. Maandag maakte Shell bekend een zijn ledematen te amputeren zonder nog een prothese aan te meten. De schalieoliepoot wordt voor 9,5 miljard dollar (8 miljard euro) verkocht. Shell geeft daarmee 6 procent van de totale olie- en gaswinning van het bedrijf op. Tot nu toe werd de schalietak gezien als het kroonjuweel van het concern, omdat hiermee snel op een stijging van de vraag kon worden ingespeeld. Maar onder druk van aandeelhouders – twee weken geleden besloot pensioenfonds PME al zijn olie- en gasaandelen af te stoten – zou nu toch besloten zijn hier uit te stappen.

Op zichzelf is dat te prijzen. Want Shell moet de omslag naar duurzame energieopwekking maken. Alleen doet Shell dat niet. Meer dan driekwart van de opbrengst wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders via het inkopen van eigen aandelen. De rest is bestemd voor balansversterking. Shell heeft de afgelopen jaren slechts 3,2 miljard euro geïnvesteerd in duurzame energiebronnen. Dat is slechts 3 procent van de totale investeringen.

Shell kiest daardoor voor een krimpscenario. Als er wel olie- of gasbelangen worden afgestoten en geen nieuwe duurzame energiebronnen in gang worden gezet, zal het concern uiteindelijk ten onder gaan. Het zou kunnen zijn dat Shell voorlopig de kat uit de boom kijkt, maar als het dan toch echt moet omschakelen is er geen geld in kas meer om de omslag te maken omdat het al is weggegeven aan de aandeelhouders die het elders hebben belegd.

De Shell-pioniers August Kessler, Hugo Loudon en Henri Deterding creëerden begin vorige eeuw geen concern dat honderd jaar de dans zou leiden door de kat uit de boom te kijken maar door het voortouw te nemen.

Het huidige bestuur van Shell denkt daar anders over.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden