‘Kerncentrale kost burger geld’

De kans dat marktpartijen zonder steun van de overheid een nieuwe kerncentrale gaan bouwen is ‘extreem klein’. Als de overheid garanties afgeeft om private partijen zover te krijgen om mee te financieren, kan dat de belastingbetaler tot 1 miljard euro kosten.

Van onze verslaggever Wouter Keuning

Dat zijn de twee belangrijkste conclusies van een onderzoek dat consultancybureau Spring Associates heeft gedaan in opdracht van Greenpeace. Volgens de onderzoekers is het vrijwel zeker dat een nieuwe kerncentrale er niet zal komen zonder staatsgaranties. Om de risico’s voor betrokken financiers op voor hen aanvaardbare niveaus te krijgen, zal de staat ongeveer 1 miljard euro opzij moeten zetten bij wijze van verzekeringspremie.

Ondersteuning

De uitkomsten van het onderzoek zijn saillant aangezien energiebedrijf Delta, dat van plan is een nieuwe kerncentrale te bouwen in Borssele, tot op heden volhoudt dat het op geen enkele wijze ondersteuning nodig heeft van de overheid. ‘Wij gaan er nog steeds vanuit dat we de centrale samen met financiële en strategische partners kunnen bouwen’, aldus een woordvoerder.

Een nieuwe kerncentrale is veel duurder dan een kolen- of gascentrale. De terugverdientijd voor investeerders is daarmee ook veel langer, waardoor de onzekerheid en dus de risico’s voor investeerders fors groter zijn. Zij zijn bovendien terughoudend om geld in de bouw van een kerncentrale te steken omdat bij in aanbouw zijnde installaties de kosten veelvuldig hoger zijn uitgevallen dan geraamd.

Volgens het onderzoek zijn staatsgaranties zo goed als onontkoombaar omdat geen van de potentiële bouwers groot genoeg is om eventueel falen van de investering op te kunnen vangen. Het onderzoek haalt een rapport aan van de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley van juli dit jaar, waarin staat dat de schulden van Europese elektriciteitsbedrijven ten opzichte van hun winsten nooit eerder zo groot waren.

Verder put het rapport uit een notitie van de Amerikaanse bank Citigroup van september vorig jaar. De bank legt uit waarom het geen geld steekt in een nieuwe kerncentrale in Engeland zolang de Britse overheid niet een vorm van steun geeft.

Maatschappelijke kosten

Op basis van rekenregels van het Amerikaanse Congres heeft Spring Associates berekend wat de maatschappelijke kosten zijn die horen bij een staatsgarantie. Het gaat daarbij uit van totale bouwkosten van 5 miljard euro – een bedrag dat Delta publiekelijk heeft genoemd. Uitgaande van een overheidsdekking van 80 procent moet de garantie 4 miljard euro bedragen. Op basis van Amerikaanse praktijkvoorbeelden berekent Spring Associates dat het uiteindelijke risico voor de staat 2 miljard euro bedraagt. Om dat risico af te dekken zal het ministerie van Financiën bij wijze van verzekeringspremie 1 miljard euro kwijt zijn, aldus de onderzoekers.

Ebel Kemeling van Spring Associates vindt dat duidelijk moet zijn dat de belastingbetaler vrijwel zeker gaat meebetalen. ‘Banken die meefinancieren, vangen dan mooie rendementen op de leningen die ze verstrekken, maar bij mislukking zijn de kosten voor jou en mij. En die kansen zijn groot.’

Greenpeace is van mening dat het rapport bevestigt dat kernenergie ‘verre van goedkoop’ is. ‘Het eerste kabinet Rutte moet kiezen voor investeren in schone energie en energiebesparing in plaats van een overbodige kerncentrale te subsidiëren’, aldus Ike Teuling van Greenpeace.

Een kerncentrale bij Dortmund. (AFP) Beeld AFP
Een kerncentrale bij Dortmund. (AFP)Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden