Kennis, melkpoeder en appels topexportproducten Nederland

De Nederlandse export van landbouwproducten is vorig jaar verrassend hard gegroeid. Voor een recordbedrag van 85 miljard euro werden onder meer fruit, vlees en melkpoeder uitgevoerd. Alleen de VS deden het nog beter.

Een melkrobot. De export van agrarische technologie leverde in 2016 8,8 miljard euro op. Beeld HH

Nederland heeft in 2016 voor een recordbedrag aan agrarische producten geëxporteerd. De uitvoer van kaas, appels, varkens, bloemen en tomaten leverde 85 miljard euro op. Daarmee is Nederland 's werelds grootste landbouwexporteur na de VS, die circa 122 miljard dollar (114 miljard euro) aan landbouwgoederen in het buitenland afzetten. Duitsland komt op een derde plaats.

De export van landbouwproducten groeit sinds het begin van deze eeuw elk jaar, op een kleine inzinking in 2009 na, zo blijkt uit cijfers die het CBS en Wageningen Economic Research vrijdag bekendmaakten. De stijging was zelden zo groot als in 2016, met 4,4 procent ofwel 3,6 miljard euro. In totaal is de landbouwexport in zestien jaar verdubbeld.

Nederland levert de meeste agrarische producten aan zijn directe buren. Duitsland, van oudsher de grootste afnemer, was vorig jaar goed voor een kwart van de totale uitvoer. België en het Verenigd Koninkrijk namen elk 10 procent van de uitvoer af. Ruim driekwart van de geëxporteerde landbouwgoederen blijft binnen Europa.

Het is moeilijk te zeggen of de toename vooral is toe te schrijven aan de stijgende prijzen of omdat er meer goederen de grens zijn overgegaan, zegt onderzoeker Gerben Jukema van Wageningen Economic Research. 'Volumes zijn lastiger op te tellen. Je hebt te maken met wel dertig verschillende eenheden zoals stuks, liters en tonnen om hoeveelheden in uit te drukken.' Over het algemeen waren de importprijzen iets lager terwijl de exportprijzen iets stegen, aldus Jukema.

Beeld de Volkskrant

Nederland importeert ook veel agrarische producten om die onbewerkt of bewerkt weer uit te voeren. Om die reden kan het mislukken van oogsten in het buitenland, de uitbreiding van landbouwarealen of de verhoging van de productie elders van grote invloed zijn op de internationale handelscijfers van Nederland, aldus het CBS.

Zo wordt cacao in Nederland niet geteeld, en toch vormt cacao (en zoetwaren) met 6 procent een van de belangrijkste agrarische importgoederen. Een groot deel wordt verwerkt tot chocola en cacaoboter, dat in chocolade maar ook in cosmetica wordt verwerkt. Veranderingen op de internationale markt kunnen de cacao-handelsstromen hier beïnvloeden.

Vorig jaar werd voor een bedrag van 24 miljard euro aan landbouwgoederen ingevoerd en (na bewerking) weer naar het buitenland verscheept. Tegenover de 85 miljard aan exportomzet kocht Nederland voor 57,1 miljard aan agrarische producten in. Daarvan was bijna 19 procent afkomstig uit Duitsland.

De exportcijfers van de agrarische sector lezen als een pleidooi tegen de uittreding van Nederland uit de EU, zoals een aantal politieke partijen heeft betoogd. 'De landbouw is altijd al erg gericht geweest op de export', zegt Jukema. Naar de gevolgen van een 'Nexit' voor de Nederlandse landbouw, naar het voorbeeld van de Brexit door de Britten, is volgens hem nog geen studie gedaan.

De gevolgen van het Britse nee tegen Brussel zijn in de cijfers nog niet terug te vinden. Het CBS denkt dat die zullen meevallen, gezien de nabijheid van de Britse markt en de efficiënte logistieke organisatie van Nederlandse exporteurs, zeker voor verse producten.

Drie onverwachte exportsterren

Kennisexport
Vergeet appels, varkens, tulpen, rozen, tomaten en kaas: Nederland verdient steeds meer aan de verkoop van agrarische machines en kennis aan het buitenland. Vorig jaar leverde de export van kassen, vaccins, gewasbeschermingsmiddelen en melkrobots 8,8 miljard euro op.

Wit goud
Na een schandaal in 2008 waarbij zes zuigelingen overleden en duizenden ziek werden gingen Chinese ouders op zoek naar veilig, buitenlands babymelkpoeder. Ze kwamen terecht in Nederland, waar de reguliere uitvoer werd aangevuld door een zwarte markt, door particulieren. In 2015 was de export van Nederlandse babymelkpoeder naar China vervijftigvoudigd.

Vreemd fruit
Nog een succesvol exportproduct: de appel. Maar niet per se van eigen grond. Nederland importeert ook veel appels. 40 procent van de ingevoerde appels komt van buiten Europa, van de appels die het land verlaten blijft 93 procent in Europa. Inclusief de transitohandel beheerst Nederland 10 procent van de appelwereldhandel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.