Geldvraag Erfenis

Kan mijn vader mij onterven?

Mijn vader is weduwnaar en ik ben zijn enig kind. Nu zegt hij dat hij mij onterft en al zijn niet onaanzienlijke vermogen zal nalaten aan mijn kinderen. Kan dat zomaar?

Ja, uw vader kan dat doen. Dat betekent niet dat u niets krijgt. U kunt aanspraak maken op de helft van de erfenis waar u recht op zou hebben gehad zonder dat u onterfd was. Dat heet de legitieme portie.

Stel, u heeft drie kinderen die in het testament van uw vader zijn aangewezen als de erfgenamen. Zij krijgen dan in principe ieder een derde deel. Nu claimt u uw legitieme portie. U wordt daardoor geen erfgenaam, maar uw kinderen moeten dan wel de helft van de waarde van de erfenis aan u afstaan. Zij krijgen dan ieder een zesde deel en u de helft.

Uw vader weet dat misschien ook wel. Hij kan proberen om uw aanspraak te verlagen door uw kinderen nu alvast geld toe te stoppen. Voor de aankoop van een eigen woning kan hij ieder kind belastingvrij eenmalig een groot bedrag schenken. Dat schaadt u niet, want zulke schenkingen moeten worden meegeteld bij het vaststellen van uw legitieme portie. Dus als hij de kinderen samen 100 duizend euro schenkt, stijgt daardoor later uw legitieme portie met 50 mille. Uw legitieme portie kan zo meer dan de helft van de erfenis uitmaken.

De kans dat u meer dan de helft krijgt, is sowieso vrij groot. Als uw vader weduwnaar is, heeft u waarschijnlijk ook nog een erfdeel tegoed van uw overleden moeder. Vaak gaat dat erfdeel naar de achterblijvende partner die erover mag beschikken tot zijn overlijden. Als uw moeder het destijds niet anders geregeld heeft via haar testament, is haar vermogen in gelijke porties verdeeld tussen uw vader en u. U krijgt eerst wat u nog toekomt van uw moeder, voordat de erfenis van uw vader wordt bepaald.

U moet binnen vijf jaar na het overlijden van uw vader uw legitieme portie opeisen. Hiervoor hoeft de rechter niet te worden ingeschakeld. Een duidelijke, liefst schriftelijke verklaring is voldoende.

Hoe de legitieme portie precies moet worden vastgesteld, staat nauwkeurig in de wet gedefinieerd. Een notaris kan die rekensom maken en na het overlijden van uw vader heeft u recht op inzage van de tegoeden en berekeningen. Het helpt wel als u nu al bijhoudt welke schenkingen uw vader doet. U kunt vanaf zes maanden na zijn overlijden uw deel laten uitbetalen. De legitieme portie wordt uitgekeerd in geld; u kunt dus geen aanspraak op goederen, zoals bijvoorbeeld schilderijen van uw vader. Als uw vader zo’n collectie heeft en die bij elkaar wil houden, is hij niet slim bezig. Uw kinderen moeten ze dan verkopen om u te kunnen betalen.

U buiten de erfenis houden, leidt tot een hogere aanslag erfbelasting. Kleinkinderen betalen immers een hoger tarief erfbelasting. Het zou alleen al daarom fijn zijn als u een goed gesprek met uw vader heeft.

Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids
Ook een vraag aan Reinout? Geldvraag@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.