De KwestiePeter de Waard

Kan John Cleese ons weer een keer in de houdgreep nemen?

In 1981 nam acteur John Cleese argeloze Nederlanders op straat in de houdgreep en dwong ze met het nodige geweld te zeggen dat ze fan waren van Giroblauw, het betaalsysteem van de Postcheque en girodienst van de PTT, een 100 procent staatsdeelneming.

Giroblauw stond voor een pretentieloze bank die, in tegenstelling tot de andere particuliere banken in die tijd (Rabo, ABN, Amro, NMB, VSB), geen eigen kantoren had. Eigenlijk was het zijn tijd met het zogenoemde thuisbankierconcept bijna veertig jaar vooruit. Op spaarrekeningen werd de hoogste rente geboden. En betalingen in het pre-internettijdperk konden in een gratis enveloppe worden gedaan. Een bankrekening was geen schip van bijleg. De Postgiro, zoals de bank in de wandelgangen heette, garandeerde zelfs dat die gratis zou blijven. De babyboomers die Cleese in de bioscoopreclame vooraf On Golden Pond of Raiders of the Lost Ark zagen, openden hier massaal een rekening. Acht miljoen Nederlanders hadden giroblauw. Toen de Postgiro een keer in de zomer koeltassen cadeau deed, was het strand ermee bezaaid.

Maar de overheid vond in de wilde jaren tachtig dat het eigenlijk maar een log bureaucratisch bedrijf was dat niet bestuurd diende te worden door grijze ambtenaren.

In 1986 werd de Postgiro en zijn rijkspostspaarbank geprivatiseerd als de Postbank en vijf jaar later verdween giroblauw in de oranje ING-moloch. Dat werd een global bank die, zoals nu blijkt, oligarchen als Roman Abramovitsj als klant binnenhaalde en zonder verdere vragen te stellen 1,2 miljard liet overmaken van offshoreplekken als Cyprus en de Britse Maagdeneilanden.

De ING liet zich meeslepen in de periode van ongebreidelde hebzucht. Bijna twaalf jaar nadat de bank met belastinggeld is gered – oké, alles is terugbetaald – is de beerput nog niet geleegd. De babyboomers leren nu dat ze al decennia lang klant zijn van dezelfde bank als criminelen en andere dubieuze sujetten.

En een mogelijkheid om weg te lopen is er niet, omdat het in de rest van de Nederlandse banken een even grote rotzooi is. Zelfs bij de banken die in zijn geheel of gedeeltelijk van de staat zijn, wordt er intern geruzied of hangen er reuzenboetes boven het hoofd.

Vluchten kan niet meer, niet voor niets een lied dat in dezelfde jaren dat de Postgiro triomfeerde door de ether klonk. Hoogstens zou het geld van de bank kunnen worden gehaald en in een kussensloop in huis worden verscholen. Maar de inboedelverzekering dekt het niet. En langzaam maar zeker wordt er een monsterverbond gesloten van de overheid en het bankwezen om het contante geld helemaal uit te bannen. Dan zit er direct in de kussensloop alleen waardeloos papier.

Vroeger was niet alles beter. Maar het zou mooi zijn als John Cleese weer een Nederlander uit een telefooncel zou kunnen slepen om meteen klap van de hoorn op zijn hoofd de opmerking te ontlokken: ‘Yes I like Giroblauw.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden