De KwestiePeter de Waard

Kan Hoekstra niet het koffertje van Okkie Trooy tonen?

Het was een symbool van naoorlogse zuinigheid. Minister Lieftinck van Financiën liet in 1947 een ambtenaar voor 3,50 gulden bij leerhandel Van den Broek in Den Haag een koffertje kopen waarin hij de rijksbegroting kon aanbieden.

Het koffertje is nu een museumstuk, hoewel het bij wijze van uitzondering nog weleens wordt gebruikt. Vandaag zal de begroting in een koffertje uit 1964 worden gepresenteerd. Dat kostte helemaal niets, omdat het een cadeau was van de jubilerende staatsdrukkerij.

Beide koffertjes hebben geen slot. De rijksbegroting lekt per definitie uit, waardoor op Prinsjesdag de feiten al oud nieuws zijn en alleen de meningen er nog toe doen. In de 20ste eeuw gingen die meningen vooral over de inkomsten en uitgaven – teveel naar defensie, te weinig naar ontwikkelingssamenwerking, zei links, te hoge lasten voor het bedrijfsleven, riep rechts – in de 21ste eeuw gaan die meningen vooral over de hoedjes, zij het dat vandaag mondkapjes centraal staan.

Iedereen weet al dat de verhuurdersheffing in 2021 omlaag gaat, de zelfstandigenheffing wordt afgebouwd, de overdrachtsbelasting voor starters wordt afgeschaft en de vennootschapsbelasting gelijk blijft. Dankzij een belastingverlaging in de eerste schijf kan de koopkracht behouden blijven, waarvan werkende tweeverdieners en middeninkomens het meest profiteren.

Alle kosten van deze crisis worden afgewenteld op toekomstige generaties. Volgend jaar zal het gat tussen inkomsten en uitgaven ongeveer 43,5 miljard euro zijn. Opgeteld bij de 68 miljard euro dit jaar stijgt de staatsschuld naar 510 miljard euro, 30 duizend euro per Nederlander.

Wie daar kritiek op uit is een misantroop en paria in economenland. De Nederlandse economen vinden dat de schuld nog best mag verdubbelen tot boven de 1000 miljard (1 biljoen) of 120 procent van het bbp. Die ruimte is er nu de schuld door de extreem lage rente ook nog vrijwel gratis kan worden gefinancierd.

Maar het kan nog gekker. De economen, die de Moderne Monetaire Theorie (MMT) aanhangen, mochten zowel zaterdag in de boekenbijlage als maandag in de column op pagina twee aan de weg timmeren naar aanleiding van het boek The Deficit Mythe. Zij denken dat onbeperkt geld kan worden bijgedrukt voor onderwijs, infrastructuur en onderwijs. Belastingen zijn onder het motto ‘geen gezeik, iedereen rijk’ niet meer nodig.

Mythes zijn moeilijk door te prikken. De bijbelse mythe bestaat na 2000 jaar nog. En economische mythes zijn vaak doldwazer.

 Misschien moet Wopke Hoekstra het maar proberen. Tenslotte was 1964 ook het jaar van Okkie Trooy (verhaspeling van Octrooi), de magiër die onbeperkt krentenbollen in zijn koffertje had. Tot verdriet van het nieuwsgierige journaille gebeurde dat alleen als hij zelf de koffer opende. De praktijk is een harde leerschool nu Lieftincks zuinigheid een taboe is geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden