Kan een aasgier ineens ook een tortel zijn?

Het is veni, vidi, vici voor het Angelsaksische model waarbij de aandeelhouderswaarde voorop staat. En een gevoelige nederlaag voor het Rijnlandse model waar de factor ­arbeid even belangrijk is als de factor kapitaal.

Van de 10 miljard euro (7,5 miljard euro na aftrek van schulden) die AkzoNobel krijgt voor zijn chemiedivisie, zal het overgrote deel in de zakken verdwijnen van aandeelhouders. De grootste aandeel­houder is de Amerikaanse aasgier Elliott, die 10 procent van de aan­delen in handen heeft. De horzel, ­zoals politici Elliott vorig jaar noemden, zal nu een half miljard euro ­extra kunnen beuren.

De werknemers worden er geen cent wijzer van. Zij blijven in grotere onzekerheid achter. Niet alleen die van de van de verkochte divisie speciality chemicals (9.700 werknemers, waarvan 2.500 in Nederland), maar ook die van van de divisie lakken en coatings (35 duizend werknemers, waarvan eveneens 2.500 in Nederland).

Net als de margarinedivisie van Unilever, die eerder dit jaar voor 6,8 miljard euro werd verkocht aan KKR, komt ook de chemiedivisie van Akzo terecht bij een opkoopfonds; een zogenoemd private-equityfonds. Dat is dit keer het Britse Carlyle (samen met GIC in Singapore) dat volgens Akzo-topman in alle opzichten de beste partij is.

Aan goede intenties mag nooit worden getwijfeld. Maar er zijn geen garanties. Opkoopfondsen zijn geen suikeroom. Integendeel, hun doel en zelfs hun verplichting aan de eigen aandeelhouders is een superieur rendement te behalen waarmee ze de aandelenmarkt verslaan. Dat hopen ze te bereiken door directe bemoeienis met het managementbeleid. Zij denken als buitenstaander iets te kunnen doen wat het management zelf – toch gepokt en gemazeld in de eigen toko – blijkbaar niet meer kan. Na een jaar of vijf (hoogstens tien) hopen ze hun grote slag te kunnen slaan met de verkoop: soms in het geheel, soms in hapklare brokken.

Het is een spel waarmee enorme bedragen zijn gemoeid. In een enkel geval kan de stroomlijning met de stofkam worden gerealiseerd, maar meestal gaat het met de botte bijl van saneren en opknippen. Omdat de opkoopfondsen ook miskleunen (zoals Sun Capital met V&D) moeten compenseren, moet de rest uit goudhaantjes bestaan. Carlyle, dat in Nederland verder lingerieketen Hunkemöller in handen heeft en een belang van 30 procent in havenbedrijf HES, zal ongetwijfeld goede relaties willen met werknemers, ­politici, klanten en andere stake­holders, maar zal uiteindelijk kiezen voor de eigen portemonnee.

Het enige wat de 9.700 werknemers van de chemiedivisie weten, is dat zij van de ene naar de andere etalage verhuizen. Maar ook voor de andere 35 duizend werknemers neemt de onzekerheid toe. Akzo­Nobel is teruggebracht tot een bedrijf dat totaal afhankelijk is van de cyclische markt voor lakken en coatings.

Als de aasgier niet gevlogen is, zal het dan zeker geen tortel zijn.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden