Column Peter de Waard

Kan de Volksbank maximale winst en idealisme combineren?

Terwijl de Saoedische sjeiks de grootste beursgang aller tijden zouden willen afblazen, lijken de Nederlandse regenten die van de peuter Volksbank door te willen zetten.

Goldman Sachs zal adviseren hoe de moeder van SNS, ASN, Regiobank en BLG Wonen het best weer kan worden losgemaakt van de staat. En als zoiets aan de Amerikaanse zakenbank wordt gevraagd, is de uitkomst even voorspelbaar als dat aan McKinsey wordt gevraagd wat het best kan gebeuren met een bedrijf met overtollig personeel. Goldman zal op een beursgang of overname aansturen omdat daarbij het meest aan de strijkstok blijft hangen.

Volksbank-baas Maurice Oostendorp zei donderdag met de adviesaanvraag de regering voor te willen zijn die in deze kabinetsperiode de Volksbank wil privatiseren. Na de beursgangen van ABN Amro en ASR en de verkoop van Vivat is dit de laatste van de tijdens de crisis genationaliseerde financiële instellingen die weer privaat moet worden.

Behalve de Europese Commissie, die niet zoveel moet hebben van staatsbanken, zit niemand te wachten op de privatisering van de Volksbank. Minister Wopke Hoekstra heeft het geld niet echt nodig. Als de huidige waarderingen van ABN Amro en ING op de beurs worden genomen – nog geen tien keer de jaarwinst – zou de beurswaarde bij het verkopen van alle aandelen ergens tussen de drie en vier miljard uitkomen. De staatsschuld daalt vanzelf al ruim vier keer (in het eerste halfjaar met 18 miljard euro) zo snel. Ook de werknemers zullen niet zitten te wachten op een elleboogcultuur en de klanten – tenminste de simpele rekeninghouders – al helemaal niet.

Oostendorp liet donderdag doorschemeren dat hij de klant centraal wil blijven stellen na de verzelfstandiging. Idealisme en winstmaximalisatie zijn niet bij voorbaat een contradictio in terminis. Soms is idealisme een mooie marketingtool, zoals de Volksbank het afgelopen halfjaar bewees door 32 duizend klanten weg te halen bij banken die met bonussen smeten.

De doelgroep die bewust kiest voor duurzame en eerlijke producten, groeit. Een bank die het milieu een warm hart toedraagt, de wapenindustrie en tabaksindustrie weigert te financieren en oog heeft voor de noden van de Derde Wereld, kan floreren. Dat mag van private aandeelhouders, zo lang het leidt tot hogere marges en meer winst. Maar als het misgaat met de winst, wordt er korte metten mee gemaakt.

Onduidelijk is waarom Goldman Sachs dit moet gaan uitzoeken. Er zijn Nederlandse banken die dichter bij de cultuur staan. Oostendorp had met een telefoontje naar Unilever-topman Paul Polman – hij zou liegen als hij het anders bracht – duidelijkheid kunnen krijgen dat een beursfonds is uitgeleverd aan de heidenen – hedgefondsen als Elliott – die rücksichtslos organisaties opknippen en in stukjes aan de hoogstbiedende verkopen.

Dat daar geen beschermingsconstructies tegen bestand zijn, is de Saoedi’s ook duidelijk geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.