De kwestiePeter de Waard

Kan de EU een ‘Onverenigd Koninkrijk’ creëren?

Peter de Waard artikel ColumnBeeld .

Op de vraag waarom Groot-Brittannië in hemelsnaam tot wat toen nog de EEG heette, was toegetreden, antwoordde topambtenaar Humphrey Appleby in de serie Yes Minister ‘om de boel in de soep te laten lopen’. ‘Is dat cynisme?’ ‘Nee, diplomatie. Het is al vijfhonderd jaar vast beleid in dit land een onverenigd Europa te bewerkstelligen.’

Nu de Britten dat niet meer kunnen doen – hun politici mogen sinds 31 januari niet meer meepraten – zijn de Nederlanders bij uitstek geschikt die rol over te nemen. Ze stemden al tegen de Europese grondwet en het associatieverdrag met Oekraïne en torpederen nu ook het handelsverdrag Ceta van de EU met Canada – als het niet in de Tweede Kamer gebeurt dan wel in de Eerste Kamer.

Canada is een liberaal-progressief geregeerd land dat dicht bij Nederland staat. Het heeft geen populistische houwdegen als leider zoals de VS of een paljas zoals Groot-Brittannië maar een premier die niet zonder jeugdzonden is maar de normen en waarden van dit land deelt.

Zijn regering heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan en erkent dat er soms een nieuw thuis moet zijn voor vluchtelingen. Veel Nederlanders hebben sowieso al een warme band met het land, omdat het na de oorlog een populaire bestemming was voor economische vluchtelingen, die toen emigranten heetten, uit Nederland.

De argumenten om tegen Ceta te zijn, lijken vergezocht. Het verdrag is gezien de toenemende handel een succes. De belangrijkste reden om ertegen te zijn is dat het uit de Brusselse koker komt. In dat opzicht zijn de Nederlanders de ‘nieuwe Britten’ van Europa, zij het dat het land niet gescheiden wordt door een door God geschapen Kanaal maar toevallig een estuarium is van Duitse en Franse rivieren.

De oude Britten hoeven zich daarover niet te verkneukelen. Als Johnson zijn utopie realiseert en binnen elf maanden een handelsverdrag met de EU sluit, zal Nederland vrijwel zeker een spaak tussen het wiel steken.

Gezien het gesteggel over Ceta staat vast dat zo’n verdrag er ook niet komt. De EU betoogt dat de Britten zich moeten houden aan de EU-spelregels (exact dezelfde milieunormen, veiligheidseisen of kapitaalbepalingen) om vrij toegang te krijgen tot de Europese markt.

En de Britten willen onder leiding van Johnson hun land zo snel mogelijk omvormen tot een Singapore aan de Theems. Het moet een mondiale vrijhaven worden waar multinationals in de watten worden gelegd en speculanten vrij spel krijgen. De uitgangspunten liggen zo ver uit elkaar dat zelfs in elf jaar geen akkoord is te sluiten.

Het enige wat Europa rest is van het Verenigde Koninkrijk een ‘Onverenigd Koninkrijk te maken’, alsof het al vijfhonderd jaar officieel beleid is: De Schotten opzetten tegen de Welsh, de Welsh tegen de Noord-Ieren en de Noord-Ieren tegen de Engelsen.

Cynisme? Nee, het is gewoon diplomatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden