Kamer eist uitleg over afspraak fiscus en PostNL

Een Kamermeerderheid wil deze week opheldering van staatssecretaris Eric Wiebes (VVD, Financiën) over de afspraak tussen de Belastingdienst en PostNL, waarover de Volkskrant zaterdag berichtte. De afspraak zorgde ervoor dat pakketbezorgers jarenlang als zelfstandig ondernemers konden worden beschouwd. Coalitiepartijen PvdA en VVD zijn verdeeld.

Een pakketbezorger van PostNL levert een pakketje af. Beeld ANP

Bij de PvdA is de verontwaardiging groot over de instemming van de Belastingdienst met de 'schijnzelfstandigheid' van de bezorgers. De pakjesbezorgers zijn volgens de PvdA 'gewoon werknemers die een vast dienstverband verdienen'. PvdA-Kamerlid John Kerstens: 'Mensen worden op deze manier bijna rechteloos. Als de overheid, de fiscus, daaraan meewerkt, moet er een einde aan worden gemaakt. Deze constructie, waarbij een onderneming wordt gefaciliteerd door de fiscus, heb ik nooit eerder gezien. Een unicum, gelukkig, maar nog steeds één te veel.' De andere linkse partijen in de Tweede Kamer denken er net zo over.

Wiebes zei dit weekend dat de afspraken tussen fiscus en postbedrijf 'helemaal dichtgetimmerd en volgens de wet' waren. De Belastingdienst had PostNL geen speciale behandeling gegund, maar alleen vooraf zekerheid gegeven over de manier waarop de wet zou worden uitgelegd. De pakketbezorgers zelf vermoeden dat ze als ondernemers werden gezien omdat ze moeten investeren in een bestelbus.

PostNL bespaarde tussen 2009 en 2013 jaarlijks 15 miljoen euro aan belastingen en premies door pakketbezorgers niet in dienst te nemen als werknemers. De pakketbezorgers vinden dat ze geen echte zelfstandigen zijn: PostNL schrijft in detail voor hoe ze hun werk moeten doen, van de route die ze moeten tijden tot de bus die ze moeten kopen. Bovendien hebben ze maar één opdrachtgever. Dat zou hen tot schijnzelfstandigen maken. Op de vraag waarom de fiscus pakjesbezorgers met één opdrachtgever als zelfstandige beschouwt, wilde Wiebes zondag geen antwoord geven.

Visie op de zzp'er

VVD-Kamerleden houden zich op de vlakte over de werkwijze van PostNL en de Belastingdienst. 'Ik spreek niet over individuele gevallen', zegt VVD'er Helma Neppérus. Haar fractiegenoot Anne Mulder, met Sociale Zaken onder zijn verantwoordelijkheid, benadrukt dat zzp'ers ook voor één opdrachtgever kunnen werken. 'Pakketbezorgers kunnen prima als zelfstandige werken', meent hij.

De SP valt ondertussen de PvdA aan, omdat de PvdA'ers Agnes Jongerius en Jacques Wallage in de Raad van Commissarissen van PostNL zitten. Ook de VVD probeert de discussie op die manier van de zaak zelf af te leiden. De coalitiegenoten Mulder en Kerstens vliegen elkaar op Twitter openlijk in de haren. Eerst Mulder: 'John, wat vinden je partijgenoten Wallage en Jongerius in de RvC van PostNL er eigenlijk van?' Dan Kerstens: 'Die hebben ervoor gezorgd dat de overeenkomst in kwestie inmiddels van tafel is. Nu is jouw staatssecretaris aan zet.'

De stekeligheden tussen de coalitiepartners leggen een conflict bloot dat onder het oppervlak speelt. Het kabinet is bezig een visie te formuleren op de zzp'er. De PvdA, met minister Lodewijk Asscher voorop, associeert de zzp'ers vooral met schijnzelfstandigheid. De sociaal-democraten willen niet tornen aan de rechten van werknemers, zoals ontslagbescherming of een uitkering bij ziekte. Ze vrezen dat het draagvlak onder de sociale zekerheid wordt ondergraven als maar een deel van de werknemers eraan mee mag doen.

Bij de VVD kenschetsen ze die houding van de PvdA als 'achteruitgangspessimisme'. Fractievoorzitter Halbe Zijlstra hield dit weekend op het VVD-congres een lofzang op de zzp'er - 'niet het probleem, maar de oplossing'. In de huidige starre arbeidsmarkt zouden veel mensen anders helemaal geen baan hebben, zei Zijlstra. Flexibele arbeidscontracten moeten wat hem betreft de norm worden. Werkgevers zijn dan verlost van de ballast van vaste contracten, zodat ze sneller nieuwe mensen kunnen aannemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden