Kabinetsplannen ProRail hebben totaal geen draagvlak

Het plan van het kabinet om spoorbeheerder ProRail om te bouwen tot een overheidsorgaan kan in de spoorsector op geen enkele steun rekenen. Vervoersbedrijven, reizigersorganisaties en vakbonden betwisten dat meer Haagse bemoeienis tot betere prestaties van ProRail leiden.

Onkruidverdelging bij het spoor bij Geldrop in mei dit jaar. Spoorbeheerder ProRail doet het steeds beter, vindt de spoorsector. Beeld Niels Wenstedt / HH

Dat blijkt uit de inbreng van de spoorsector tijdens een hoorzitting over de toekomst van ProRail die dinsdag in de Tweede Kamer wordt gehouden. Staatssecretaris Sharon Dijksma wil dat de spoorbeheerder, nu nog een BV met een eigen raad van commissarissen, onder directe verantwoordelijkheid van haar ministerie (Infrastructuur en Milieu) wordt geplaatst. Binnen de spoorsector krijgt Dijksma daarvoor de handen niet op elkaar, zo valt op te maken uit de position papers van de organisaties.

Hoewel de spoorbeheerder de laatste jaren veel kritiek te verduren kreeg over verstoringen op het spoor en zwak financieel beleid, lijkt niemand behoefte te hebben aan een drastische ingreep om ProRail om te bouwen tot een zelfstandig bestuursorgaan (zoals Staatsbosbeheer) of een agentschap van het ministerie (zoals Rijkswaterstaat).

Algemeen is de teneur dat ProRail het steeds beter doet en dat niemand in de spoorsector behoefte heeft aan nieuwe onrust. 'Een discussie over structuurverandering leidt alleen maar af', vindt de Federatie Mobiliteitsbedrijven Nederland (FMN), de bedrijven in het reizigersvervoer exclusief de NS. Verladersorganisatie EVO waarschuwt dat het onderbrengen van taken bij de overheid 'niet per definitie leidt tot efficiëntere inzet van middelen'.

Falend beleid

Ook aan een hernieuwde discussie over samenvoeging van ProRail met de NS heeft niemand behoefte. Staatssecretaris Dijksma wil dat toch weer onderzoeken, maar laat besluitvorming daarover aan een volgend kabinet.

ProRail is sinds 2005 een zelfstandig bedrijf met de staat als enig aandeelhouder. Als uitvloeisel van de parlementaire enquête naar het Fyra-debacle kondigde Dijksma eind april aan haar greep op de spoorbeheerder te willen verstevigen. FNV Spoor noemt het 'frappant' dat juist ProRail slachtoffer dreigt te worden van een debacle waarin het geen rol speelde en waarbij juist de politiek opzichtig faalde.

Ook reizigersorganisaties vragen zich af wat de 'winst' kan zijn als het ministerie van I en M meer greep krijgt op de dagelijkse gang van zaken bij de spoorbeheerder, waar vierduizend mensen werken. 'De deskundigheid daarvoor ontbreekt bij het ministerie', zegt Rover-voorzitter Arriën Kruyt. Volgens Rover heeft het ministerie al mogelijkheden genoeg om in geval van falend beleid bij ProRail bij te sturen.

Kostenoverschrijdingen

Vrijwel alle partijen die vandaag in de Tweede Kamer aan het woord komen (waaronder ook nog Koninklijk Vervoer Nederland, het Rotterdamse Havenbedrijf en ProRail) kraken het kabinetsplan. Alleen de NS houdt het kruit nog even droog, al beklemtoont een woordvoerder dat 'de samenwerking met ProRail steeds beter loopt'. De NS ligt zelf onder vuur vanwege de problemen met overvolle treinen en de slechte benutting van de hogesnelheidslijn.

ProRail kampt met kostenoverschrijdingen bij de bouw en opknapbeurten van stations en komt, volgens het ministerie, in de periode 2018-2028 475 miljoen euro tekort voor beheer, onderhoud en vervanging van spoor. De nieuw aangetreden directie van de spoorbeheerder spreekt dat tegen. Bij de presentatie van de jaarcijfers over 2015 zei ProRail-topman Pier Eringa vorige maand weinig te voelen voor 'armpje drukken met Dijksma'.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden