nieuws

Kabinet trekt steunmaatregelen in, op naar volgende hoofdstuk: de eindafrekening

Na bijna anderhalf jaar coronasteun draait het demissionair kabinet de geldkraan dicht, zo maakte het maandag bekend. Vanaf dit najaar moeten ondernemers zichzelf weer bedruipen.

Doorgaan met de coronasteun zou economisch herstel in de weg zitten.  Beeld ANP
Doorgaan met de coronasteun zou economisch herstel in de weg zitten.Beeld ANP

Alle generieke steunmaatregelen, waaronder de loonsubsidie (NOW), de tegemoetkoming voor de vaste lasten (TVL) en zelfstandigenregeling (Tozo), komen per oktober te vervallen. Ondernemers in de evenementensector kunnen wel een beroep blijven doen op het garantiefonds van de overheid. Daarnaast komt er nog een compensatieregeling voor de nachthoreca, omdat die naar verwachting ook na 1 oktober dicht moet blijven.

Volgens het demissionaire kabinet is het verantwoord en zelfs noodzakelijk om de steun te stoppen nu de beperkende coronamaatregelen goeddeels zijn opgeheven. Doorgaan zou het economisch herstel in de weg zitten.

De afbouw van de miljardensteun wordt sinds vorige zomer gepredikt, maar in plaats daarvan werd het pakket de afgelopen maanden verder uitgebreid. Met elke nieuwe coronagolf tastte het economische ministerstrio dieper in de buidel. Er kwam steun voor horecaondernemers, starters en grootwinkelbedrijven. In mei waarschuwden de ministers al wel dat het huidige zesde steunpakket echt het laatste zou zijn.

Kapitaalinjectie

In plaats van de twintig miljard euro waarmee het kabinet aan het begin van de crisis rekening hield, is de rekening van de coronasteun opgelopen tot tachtig miljard. Met die kapitaalinjectie wist het kabinet te voorkomen dat bedrijven omvielen. Daardoor kon de economie snel opveren toen de meeste coronabeperkingen aan het begin van deze zomer werden opgeheven.

Sterker nog: in plaats van de gevreesde werkloosheidsgolf kreeg Nederland te maken met een nijpend personeelstekort. Kroegen die eindelijk van het slot mochten, moesten soms de deuren weer sluiten omdat er niemand was om bier te tappen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde dat er voor het eerst meer vacatures dan werkzoekenden zijn.

Daarmee werd de roep van economen om de steun per direct te stoppen steeds luider. Die zou werknemers in krimpsectoren op de bank houden, terwijl ze in andere sectoren hard nodig zijn. Bovendien worden er ook ‘zombiebedrijven’ overeind gehouden die zonder steun niet levensvatbaar zijn, getuige de faillissementscijfers die nog altijd lager zijn dan voor de coronacrisis. Het kabinet toonde zich niet doof voor de kritiek, maar was tegelijk bevreesd om te vroeg te stoppen.

Toename werkloosheid

Maar nu durft de regering het dus aan, mede aangemoedigd door de gunstige economische vooruitzichten die het Centraal Planbureau onlangs schetste. Dat verwacht dit jaar een economische groei van 3,8 procent. De afbouw zal vermoedelijk leiden tot een lichte toename van de werkloosheid tot 3,6 procent in 2022, omdat bedrijven die nu nog aan het infuus liggen (zoals die in de toeristensector) alsnog kunnen omvallen.

Dat zijn er niet veel meer: volgens de laatste cijfers van het UWV ontvangen nu nog zo’n 5.700 werkgevers loonsubsidie. Zij hebben samen 109 duizend mensen in dienst. Ter vergelijking: op het hoogtepunt van de coronacrisis waren dat er 2,7 miljoen.

Met de afbouw van het steunpakket begint een nieuw en misschien nog wel ingewikkelder hoofdstuk in de steunoperatie: de afrekening. De noodloketten voor ondernemers werden vorig jaar in allerijl geopend. De bedragen die ondernemers ontvingen, betroffen voorschotten op basis van verwacht omzetverlies. Nu moet de rekening worden opgemaakt.

Volgens een analyse van ambtenaren van het ministerie van Financiën in het economenblad ESB zouden zeven op de tien bedrijven te veel loonsteun hebben ontvangen. Alleen al over de 12,4 miljard die in de eerste twee rondes is verstrekt, zou eenderde moeten worden terugbetaald. Daarnaast hebben 270 duizend ondernemers een belastingschuld van 19,2 miljard.

Het zal nog een behoorlijke taak worden om al die bedragen terug te vorderen. Bij uitkeringsinstantie UWV liep het deze zomer nog niet storm met werkgevers die zich meldden voor de eindafrekening. Het kabinet beloofde eerder coulant te zijn met terugbetalingsregelingen voor zowel de belastingen als de steunpakketten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden