Justitie wil voorkomen dat Londense bankiers getuigen in Vestia-zaak

Er is justitie veel aan gelegen geen Londense bankiers te laten getuigen in de Vestiafraudezaak. Om de kans te verkleinen dat de rechtbank dat toch zal doen, trok het Openbaar Ministerie maandag tijdens de regiezitting zelfs een deel van de tenlastelegging aan de hoofdverdachten in.

Hoofdkantoor van de woningcorporatie Vestia op het Kruisplein in Rotterdam. Beeld anp

'Het OM stelt de proceseconomie voorop', verklaarde officier van justitie Martine Dontje. Het horen van buitenlandse bankiers betekent veel werk en maandenlange vertraging van het strafproces. De advocaten van hoofdverdachten Marcel de Vries en Arjan Greeven waren stomverbaasd dat zij daarom een deel uit de aanklacht schrapte op basis waarvan zij zojuist hadden bepleit dat de bankiers gehoord moeten worden.

Woningcorporatie Vestia stond begin 2012 op omvallen als gevolg van een speculatie met rentederivaten, complexe financiële producten waarmee de corporatie zich dacht in te dekken tegen rentestijgingen. Enkele weken later meldde Arjan Greeven zich bij justitie met de mededeling dat hij 20 miljoen euro had verdiend door als broker derivaten aan Vestia te verkopen. De helft daarvan had hij doorbetaald aan de kasbeheerder van Vestia, Marcel de Vries.

Vanaf het moment dat Greeven die fraude bekende, heeft hij geprobeerd aan te tonen dat de schuld voor het debacle grotendeels ligt bij de zakenbanken waarvoor hij werkte. Ook maandag las hij weer een verklaring voor waarin hij benadrukte hoe de banken zich zonder scrupules op Vestia stortten. 'Het was de wereld van het grote geld, van bankjongens die miljoenen bonussen ontvingen, hard en meedogenloos, waar geld verdienen het belangrijkste was.' Dat die banken tot op heden buiten schot blijven, vindt Greeven onverteerbaar.

Arjan Greeven Beeld anp

Geen concrete verdenkingen

De officieren onderstreepten dat zij de fraude aanvankelijk zeer breed hebben onderzocht, ook de rol van de banken. Zowel in Nederland als in Londen zijn bankiers verhoord. Maar uit dat onderzoek zijn geen concrete verdenkingen voortgekomen, zegt het OM. Het wil de zaak nu vooral klein houden.

Zowel Marcel de Vries als Arjan Greeven ziet in de Londense verhoren juist aanleiding die bankiers zelf aan de tand te voelen. Liefst in Nederland, verzuchtte Greeven. Via een Nederlandse FIOD-rechercheur hoorde hij namelijk hoe de verhoren in Londen eraan toe zijn gegaan: 'Die bankiers zijn daar gehoord, hun verklaring is op schrift gesteld en vervolgens volledig herschreven door advocaten van bankmedewerkers. De verklaringen moet je dus met een redelijke korrel zout nemen. Vragen zijn niet beantwoord, weggelaten of niet gesteld.'

Maar de officieren houden voet bij stuk. Om vertraging te voorkomen, schrapten zij dus zelfs een feit uit de tenlastelegging. Dat gaat om een voorval in 2011 waarin een bankier van Société Générale op verzoek van Greeven en De Vries een passage uit een bevestigingdocument schrapte, waaruit bleek dat de bank een provisie aan Greeven betaalde voor deze deal. Zo bleven andere medewerkers bij Vestia dus onwetend van het bestaan van de tussenpersoon.

Slechts één verhoor kan wel op instemming van de officieren rekenen: dat van Clive Banks, een voormalige topbankier bij BNP Paribas die justitie in 2014 in Londen heeft gehoord. Banks stelde onder ede dat hij Vestia-directeur Erik Staal op de hoogte zou hebben gebracht van het bestaan van FIFA Finance, het bedrijf van Greeven. Staal, die ook is gehoord door de rechter-commissaris in Nederland, heeft verklaard dat hij de bankier nooit heeft gesproken. Volgens Staal heeft de bankier dus meineed gepleegd.

De advocaat van Greeven riep naast bankiers nog tientallen getuigen op: boekhouders, bestuurders van Vestia, een officier van justitie, zijn psychotherapeut en enkele topambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Hij wil zelfs oud-minister Liesbeth Spies horen over haar kennis van de afspraken die er in 2012 zijn gemaakt tussen Greeven en Vestia, dat op dat moment feitelijk werd gerund door de overheid.

De rechtbank beslist volgende week maandag welke getuigen Greeven en de Vries nog mogen horen voordat de strafzaak inhoudelijk verder wordt behandeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden