Justitie onderzoekt fraude bij drie woningcorporaties

In het kielzog van de derivatenfraude bij woningcorporatie Vestia is justitie op een nieuwe zaak gestuit. Corporaties zouden het slachtoffer zijn geworden van 'fraude en omkoping' door adviseurs en bemiddelaars in derivaten en leningen.

Beeld ANP

Het fraudeonderzoek, dat de naam Egelantier draagt, draait voor zover bekend om drie corporaties: Portaal uit Utrecht, De Woonplaats uit Enschede en Wonen Limburg uit Roermond. Zij waren op zoek naar manieren om zo min mogelijk rente te betalen en lieten zich daarbij voor een uurtarief van rond de 200 euro adviseren door het tweemansbedrijfje Censum uit Lelystad van Jan-Hein G. en zijn compagnon Peter van den E.. Maar zonder dat de corporaties dat wisten, at Censum van twee walletjes. Wanneer de corporaties leningen of rentederivaten afsloten, streken zij provisie op. Zo zouden de adviseurs stiekem 1,2 miljoen euro extra hebben verdiend.

'Ik schrik hier echt heel erg van', zegt Linda Valentijn, die tussen 2008 en halverwege 2011 de kas beheerde van Wonen Limburg. Valentijn: 'Als je een adviseur inhuurt voor een serieus tarief ga je ervan uit dat die alleen voor jou werkt, en niet ook nog een ander doel in zijn achterhoofd heeft.'

'Ik voel me belazerd en dan zeg ik het netjes', zegt directeur Frans Kooiker van De Woonplaats . Volgens hem hebben medewerkers van De Woonplaats Jan-Hein G. op de man af gevraagd of hij ook nog op een andere manier betaald werd. Kooiker: 'Dat heeft hij toen ontkend, hij heeft dus gelogen.'

Censum kreeg dat geld niet direct van de banken, maar via het bedrijfje FIFA Finance uit Laren, dat ook een hoofdrol speelt in de Vestia-fraudezaak. FIFA verkocht namens banken rentederivaten en leningen aan woningcorporaties en kreeg daar dikke provisies op. Wanneer FIFA zaken deed met corporaties waar Jan-Hein G. als adviseur werkte, kreeg Censum een deel van die provisie doorbetaald. Aanvankelijk ging dat om de helft, later werd het teruggeschroefd tot eenderde van de provisie.

Beeld de Volkskrant

De fraudezaak wordt besproken in het boek De Bekentenis, het persoonlijk verhaal van FIFA-partner Arjan Greeven dat volgende maand verschijnt. Greeven stapte in 2012 met zijn volledige administratie en e-mailcorrespondentie naar justitie en Vestia. Op dat moment stond Vestia op omvallen wegens de enorme derivatenportefeuille en Greeven hoopte dat zijn bekentenis en informatie konden helpen de schade te beperken. Uit het archief blijkt ook dat Greeven in vijf jaar tijd zo'n 640 duizend euro overmaakte naar Censum. Eenzelfde bedrag zou Greevens zakenpartner Leroy van D. hebben betaald.

Het Openbaar Ministerie bevestigt dat er 'drie personen en drie rechtspersonen' verdacht worden in het Egelantier-onderzoek. Jan-Hein G. en het bedrijf Censum worden verdacht, bevestigt zijn advocaat Mike Castelijn. 'Maar Peter van den E. niet.' Greeven en zijn vennootschap Greeven Invest worden ook verdacht. De advocaat van Leroy van D. stelt dat zijn cliënt voor zover hij weet niet als verdachte is aangemerkt.

Tussenpersoon Greeven is verbaasd over het onderzoek, hij vond het de verantwoordelijkheid van Censum om klanten voor te lichten over hun verdienmodel. Toen in 2010 bleek dat Censum dat niet deed, was dat een van de redenen om in 2010 de samenwerking te verbreken, aldus Greeven. Censum-advocaat Catelijn stelt dat zijn cliënt de corporaties nooit heeft gedupeerd en dat de adviezen van Censum niet van doorslaggevende betekenis zijn geweest voor het al dan niet aangaan van transacties door de klanten.

Volgens directeur Kooiker van De Woonplaats is het nog maar zeer de vraag of het verdienmodel strafbaar is. 'G. heeft nooit zoveel invloed gehad dat hij ons producten kon aanpraten die niet goed voor ons waren.' Portaal heeft een vergelijkbare reactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.