Justitie gaat NS en ex-top vervolgen wegens omkoping en valsheid in geschrifte

Vier oud-topfunctionarissen van NS en een voormalige adviseur van het spoorbedrijf komen voor de rechter als uitvloeisel van het schandaal met de aanbesteding van het openbaar vervoer in de provincie Limburg. Justitie beschuldigt ze van valsheid in geschrifte, omkoping en het schenden van bedrijfsgeheimen.

Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

Het Openbaar Ministerie (OM) wilde donderdag geen namen geven van de verdachten. Oud-NS-topman Timo Huges is een van hen. Ook drie oud-topbestuurders van dochterbedrijven Abellio en Qbuzz worden verdacht, zo bevestigde de NS gisteren zelf.

Advocatenbureau De Brauw, dat het schandaal op verzoek van het kabinet onderzocht, concludeerde al eerder dat Timo Huges, tot vorig jaar juni topman van de NS en nadien opgevolgd door oud-minister Roger van Boxtel, van alle malversaties op de hoogte was.

Dat gold ook voor de voormalige 'bazen' van spoorbedrijf Abellio en busbedrijf Qbuzz, beide NS-dochters. Abellio won aanvankelijk de geruchtmakende aanbesteding (alle ov in Limburg voor de periode 2017-2031; waarde twee miljard euro) maar na het bekend worden van het gesjoemel kreeg vervoersbedrijf Arriva het werk toegewezen door de opdrachtgever, de provincie Limburg.

Vertrouwelijke informatie

Ook de NS als bedrijf is door het Openbaar Ministerie (OM) gedaagd. De verdachte voormalige NS-adviseur is oud-Veoliadirecteur René de Beer, de spin in het web. Veolia is het bedrijf dat nog tot eind dit jaar het openbaar vervoer in Limburg exploiteert en vergeefs aasde op contractverlenging.

De NS huurde De Beer in als adviseur om een goed bod te kunnen doen voor de aanbesteding. De Beer lekte bedrijfsgeheimen van zijn oude werkgever. Dat is duidelijk geworden uit onderzoek van zowel advocatenbureau De Brauw als van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Na tal van gerechtelijke procedures van vervoersbedrijven onderling, gebruikelijk bij aanbestedingen in de ov-markt, breekt nu een periode van strafrechterlijke vervolging aan. Het Openbaar Ministerie (OM) wil de NS en de vijf verdachten 'zo snel mogelijk' voor de rechter in Den Bosch krijgen, zo zei een woordvoerster van het OM gisteren.

Op het plegen van valsheid in geschrifte staat een maximumstraf van zes jaar. Dat geldt ook voor omkoping. Wat de zaak in strafrechterlijke en ethische zin extra gevoelig maakt is dat de verdachten werkten voor een bedrijf dat als staatsbedrijf kan worden aangeduid. NS is weliswaar een NV maar de staat is de enige aandeelhouder.

Het was minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem die vorig jaar juni NS-topman Timo Huges ontsloeg, nadat alle malversaties aan het licht waren gekomen. Huges kreeg 175 duizend euro aan 'vertrekpremie' mee, tot ergernis van Dijsselbloem, maar een 'logisch' uitvloeisel van zijn contract.

Het dubbelspel van een Limburgse ov-topman

Bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg speelde René de Beer van de directie van vervoersbedrijf Veolia een cruciale rol. Zonder dat iemand het wist, gaf hij essentiële informatie door aan concurrent Qbuzz. Daarvoor werd hij via een U-bocht betaald. Lees hier de reconstructie van een oneerlijke biedingsstrijd.

Lucratieve ov-exploitatie

Met de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg was het hoogste bedrag gemoeid sinds de invoering van marktwerking. De meest lucratieve ov-exploitatie, die van het hoofdrailnet, wordt NS onderhands gegund door het kabinet. Voor streekvervoer, per trein, bus of anderszins, dingt NS zelf of met dochterbedrijven mee met andere vervoersbedrijven.

Nadat het 'vals spel' van NS bij de aanbesteding in Limburg aan het licht kwam, besliste de provincie Limburg uiteindelijk dat Arriva tot 2031 treinen (buiten het hoofdrailnet van NS) en bussen mag gaan rondrijden. Arriva is een dochterbedrijf van het Duitse staatsbedrijf Deutsche Bahn en in Nederland voornamelijk in het noorden van het land actief.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.