Scooters Helmplicht

Jongeren verkopen massaal hun scooter na helmplicht: ‘Ze vrezen voor hun kapsel’

Snorfietsers worden vanaf 8 april binnen de Amsterdamse ring van het fietspad naar de rijbaan gedirigeerd. Mét helm, iets wat vooral jonge Amsterdammers niet zien zitten. ‘Ze vrezen voor hun kapsel en verkopen massaal hun snorscooter.’ De handel in snorfietsen loopt terug.

Vera Zonneveld gaat haar scooter verkopen: ‘Je bent zo kwetsbaar tussen de auto’s, bussen en vrachtwagens.’ Beeld Simon Lenskens

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Je scooter wegdoen om je perfect gestylede kapsel te behouden: Mark de Jong (25) vindt het ‘wel een beetje genant’ om toe te geven. De Amsterdamse consultant haalt zijn witte Vespa van het slot en gaat op het zwarte, leren zadel zitten. ‘Dit gaat klinken alsof ik alleen maar met mijn uiterlijk bezig ben, maar ik zie het echt niet zitten om met een helm op te rijden. Ik ga ermee naar mijn werk en wil er daar representatief uitzien. Colbertje aan, mooie schoenen. Een verzorgd kapsel hoort er ook bij. Als ik een helm op doe, is het weg gel, weg goed kapsel.’

Om overlast en ongelukken op steeds drukkere fietspaden te voorkomen, doen Amsterdamse wethouders al sinds 2011 pogingen om snorfietsen – scooters met een blauw kenteken, begrensd tot 25 kilometer per uur – naar de rijbaan te verbannen. De verplaatsing naar de rijbaan heeft lang geduurd, omdat eerst een helmplicht moest worden ingevoerd. Het kostte jaren lobbywerk voordat Amsterdam de Tweede Kamer van die noodzaak had overtuigd. Zonder helm zouden scooterbestuurders een verhoogd risico op letsel lopen tussen het autoverkeer.

Gemeenten mogen nu zelf bepalen of zij een lokale helmplicht voor de snorscooter invoeren. Amsterdam is de eerste gemeente die daarvoor kiest.

De Jong is niet de enige Amsterdammer die hippe haren boven een helm verkiest. Volgens Ferry Bieseman, eigenaar van het Amsterdamse Bromfietshuis, verkopen tieners en twintigers die binnen de ring wonen ‘massaal’ hun snorscooters. ‘Eerst kwam er misschien wekelijks een klant langs om zijn scooter te verkopen. Nu komen ze de hele dag door. Vooral tieners en twintigers, zij vrezen voor hun kapsel en vinden die helm het ergst.’

Volgens het CBS rijden in Nederland bijna 750 duizend snorscooters rond, 4 procent meer dan een jaar geleden. Amsterdam telt zo’n 32 duizend snorscooters. De grootste groep gebruikers, ongeveer 9.700 snorfietsers, bestaat uit twintigers. ‘In Noord-Holland zien we dat de verkoop van snorfietsen terugloopt sinds het besluit is aangekondigd. De vraag is in hoeverre dat gecompenseerd gaat worden door interesse in andere voertuigen’, zegt Tom Huyskens, woordvoerder van branchevereniging Bovag. ‘Als snorfietsen worden ingeruild voor bromfietsen, scooters die zijn begrensd op 45 kilometer per uur, hebben winkeliers weinig te vrezen. Zij verkopen beide voertuigen.’ De branchevereniging schat de totale omzet van scooterzaken in Nederland op enkele honderden miljoenen euro’s.

Rutger Kuiper van Amsterdam’s Scootercity noemt de elektrische fiets als alternatief vervoersmiddel. ‘Die wordt steeds populairder, ook onder jonge mensen.’ Ook brom- en gewone fietsen worden volgens Kuiper sinds de bekendmaking van het besluit meer verkocht.

Hoewel de verkeersregel vooralsnog alleen in Amsterdam geldt, houden ook scooterwinkels in andere grote steden zich er al mee bezig. Walter de Roode, eigenaar van De Roode Scooters in Den Haag, krijgt veel klanten die hem vragen waar ze goed aan doen. Heeft het nog zin om een snorscooter te kopen? ‘Wij geven aan dat er hier nog niets aan de hand is, maar dat ze er wel rekening mee moeten houden dat dat kan veranderen. Ongeveer de helft van de klanten vindt het risico te groot en ziet van de koop af. De andere helft waagt het erop.’

Bij La Souris Scooters in Rotterdam worden al minder snorscooters ingekocht, vertelt winkelmedewerker Stefan Snijders. ‘Maar het is lastig, want niets is nog duidelijk. We weten niet of er wat gaat gebeuren en ook niet wanneer. De toekomst van de snorscooter is erg onzeker.’

Het grootste bezwaar tegen de verplaatsing naar de rijbaan is het snelheidsverschil tussen auto’s en snorfietsen. Volgens de Bovag-woordvoerder is het ‘volstrekt onverstandig’ dat snorfietsen zich tussen auto’s gaan begeven. ‘Het is experimenteren met mensenlevens en wachten op ongelukken. Wettelijk mogen snorfietsen niet harder rijden dan 25 kilometer per uur. Als je dan tussen vrachtwagens en bussen moet rijden die twee keer zo snel gaan, creëer je niet alleen ergernis bij die bestuurders, maar ook een gevoel van onveiligheid bij snorfietsers. Ja, er is een helmplicht. Maar een helm voorkomt niet dat je je been breekt als er een vrachtwagen overheen rijdt.’

Dat gevoel van onveiligheid is voor Vera Zonneveld (23, student) het grootste bezwaar tegen de nieuwe regel. ‘Je bent zo kwetsbaar tussen de auto’s, busjes en vrachtwagens. Ze rijden vaak dicht op je.’ Verder noemt Zonneveld het wegvallen van het vrijheidsgevoel (‘die wind door je haren is gewoon chill’) en de flexibiliteit (‘zonder helm kan iedereen lekker random achterop stappen’) als redenen om haar scooter weg te doen. En oké: ook het kapsel is van belang. ‘Mijn haar wordt snel vet van een helm. En als het in de zomer warm is, krijg je zo’n zweethoofd. Dat vind ik vies.’

Zonneveld gebruikt haar scooter meestal om naar Amstelveen te rijden, zo’n 10 kilometer van haar huis. Daar wonen haar ouders en is haar hockeyclub gevestigd. ‘Ik baal echt van de nieuwe regel, want de scooter is ideaal om snel een langere afstand af te leggen zonder uitgeput te raken. En ’s avonds voel ik me een stuk veiliger op de scooter dan op de fiets.’ Op een boete voor het rijden zonder helm (à 95 euro) zit ze niet te wachten. Ze wil haar Vespa verkopen aan haar nicht, en anders via Marktplaats. ‘Daarna koop ik een auto.’

Met een haarnetje op de deelscooter

Sandro van de Looij, stadsmanager Amsterdam van deelscooterbedrijf Felyx, is ‘zeker niet blij’ met het besluit. Vooralsnog konden de elektrische scooters, via een app te huur voor 30 cent per minuut, worden gebruikt zonder helm. ‘We hebben juist voor snorscooters gekozen omdat het makkelijk is. Gebruikers kunnen direct de weg op en het is lekker om zonder helm te rijden. Nu moeten we een hoop dingen gaan aanpassen.’

Zo worden gebruikers vanaf deze week via sociale media en filmpjes ‘actief geïnstrueerd’ over de nieuwe regel. Daarnaast worden de 108 scooters uitgerust met twee helmen: één helm wordt bewaard onder het zadel en de andere in een koffertje die achter op de scooter wordt geplaatst. ‘Uit een enquête blijkt dat onze gebruikers hygiëne erg belangrijk vinden. Daarom leveren we schone haarnetjes bij de helmen en gaan we schoonmaaksprays gebruiken.’

Of de gebruikers van de groene deelscooters (de grootste groep bestaat uit twintigers en dertigers) het zien zitten om met een helm en haarnetje te gaan rijden, is nog maar de vraag. ‘In het buitenland dragen alle scootergebruikers een helm en daar werkt het ook’, zegt Van de Looij. ‘We hebben geen idee of gebruikers minder gaan rijden en hoelang het duurt voordat de helm geaccepteerd wordt. Het zal inderdaad even wennen worden, maar ik denk dat het wel zal meevallen. Uiteindelijk gaat het toch om het product: flexibel en snel van a naar b komen, of dat nou met of zonder helm is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden