Jongeren krijgen kansen op de bouwplaats

Zo goed als in Groot-Brittannië gaat het zeker nog niet, toch lijken ook in de Nederlandse bouw betere tijden aanstaande. Dat biedt mogelijkheden voor nieuwe metselaars en timmerlui.

Beeld Claudie de Cleen

De Britse bouw leeft op. Aangejakkerd door de huizenprijzen, die in Londen en omgeving ongekende hoogten bereiken, zijn de betonmolens gaan draaien. In heel Groot-Brittannië werden er dit jaar 230 duizend bouwvergunningen afgegeven voor nieuwe huizen. Beperkende factor lijkt inmiddels het aantal vaklui te worden. 'Eenderde van alle bouwbedrijven in Londen dingt niet meer mee naar nieuwe opdrachten omdat ze onvoldoende geschikt personeel hebben', zei directeur Mark Cahill van uitzendconcern Manpower vorige week in de Britse krant The Guardian.

Het zijn intussen gouden tijden voor de metselaars in het Verenigd Koninkrijk. De stenenstapelaars zagen hun salaris binnen een jaar tijd bijna verdubbelen tot 1.300 euro per week. Grote bouwconcerns halen bouwvakkers uit Zuid-Europa om bij te springen in de Britse bouwhausse.

In Nederland is het zover nog niet. De jarenlange malaise houdt aan. Uit de cijfers van Manpower blijkt zelfs dat het aantal banen in de bouw hier nog altijd daalt. Ook op het hoofdkantoor van bouwbond FNV Bouw komen dagelijks berichten binnen van bouwvakkers die de laan uit worden gestuurd. Grote bedrijven zoals BAM en Heijmans hebben nieuwe ontslaggolven aangekondigd, en nog steeds gaan veel bouwbedrijven failliet.

Herstel

Toch dienen ook hier de eerste tekenen van herstel zich aan. Uit cijfers die het Economisch Instituut voor de Bouw vorige week publiceerde blijkt dat de orderportefeuille, het aantal maanden dat bouwbedrijven nog verzekerd zijn van werk, al tien maanden achtereen gestaag toeneemt. Het gemiddelde bouwbedrijf heeft nog voor bijna 7 maanden werk. Het lijkt slechts een kwestie van tijd voordat de werkgelegenheid in de bouw, de motor van de economie, weer aantrekt. Al zal het sterk per discipline verschillen, of dat inderdaad binnen afzienbare tijd gebeurt.

De recente groei is vooral afkomstig uit de woningbouw. Binnen een jaar is de orderportefeuille met twee maanden toegenomen. Het aantal verkochte nieuwbouwwoningen is het afgelopen jaar al met ruim de helft gestegen. Net zoals in Londen en omgeving trekt ook in en rondom de hoofdstad de huizenprijs aan. Oude bouwplannen worden daarom weer uit de kast gehaald, vergunningen aangevraagd en woningen van de tekentafel af gekocht.

Met de kleine aannemers die voor particulieren werken ging het al langere tijd relatief goed. Doordat veel huizen minder waard zijn dan de hypotheek die erop rust, blijven steeds meer mensen vastzitten in hun te kleine woning. Met verbouwingen en opknappen proberen huizenbezitters hun woningen nog een beetje aangenaam te houden. Timmerlui, schilders en stukadoors halen daar een groot deel van hun werk vandaan.

Te weinig werk

Er zijn ook nog genoeg onderdelen van de bouwsector waar de banen voorlopig nog niet voor het oprapen liggen. Ronduit slecht gaat het in de wegenbouw, waar de overheid traditiegetrouw de belangrijkste opdrachtgever is. Het Rijk heeft de investeringen in nieuwe infrastructuur teruggeschroefd. En de gemeenten wachten ook met het aanleggen van nieuwe rotondes en rioleringen zolang zij nog niet helemaal kunnen overzien hoe de begroting er de komende jaren precies uitziet. Doordat zij veel meer verantwoordelijkheden krijgen op het gebied van zorg is dat erg onzeker.

Ook de 'utiliteitsbouw', van kantoren en andere grote zakelijke gebouwen, loopt steeds verder achterop. De leegstand in kantoren is nog altijd groot en de hoeveelheid werk blijft daar nog ver achter. Meer dan eenderde van de bedrijven in dit deel van de markt heeft te weinig werk om rond te komen.

Maar gemiddeld zal de werkgelegenheid in de Nederlandse bouwsector komende jaren weer flink aantrekken, verwacht het Economisch Instituut voor de Bouw. Voor jongeren die een carrière op de bouwplaats overwegen is er de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid dus genoeg werk aan de winkel.

Woningbouwers

De grootste kansen liggen er voor woningbouwers, zoals metselaars, installateurs, betonvlechters en timmerlui. Het extra werk zal in eerste instantie vooral worden aangepakt door zzp'ers. Maar er kan al vrij snel een gebrek aan goed opgeleide freelancevaklui ontstaan, verwachten kenners van de bouwsector. Helemaal gezien de grote vraag naar bouwvakkers in Engeland. Veel buitenlandse vaklui die afgelopen jaren naar Nederland kwamen om hier hun gelukt te beproeven, zullen gelokt door de hoge lonen in Londen het kanaal oversteken. En dat betekent minder concurrentie voor Nederlandse woningbouwers.

Zo lijkt zich nu de situatie aan te dienen waar vakbonden en kleinere bouwbedrijven al tijden voor waarschuwen: er dreigt een tekort te ontstaan aan goed opgeleid personeel. Het personeelsbestand op de bouwplaatsen is vaak verouderd, terwijl er de afgelopen jaren erg weinig nieuwe vaklui zijn opgeleid. Een opleiding tot bouwvakker bestaat namelijk voor een groot gedeelte uit leren op de werkvloer. En door de malaise van de afgelopen jaren waren dergelijke leerwerkplekken schaars. Het duurt dus nog wel even voordat een mogelijk tekort aan geschoolde vaklui is opgelost.

In Engeland is dat al wel aan de hand. De Britse overheid is zelfs al bezig met een plan om jongeren in groten getale op te leiden voor een baan in de bouw. Het lijkt een kwestie van tijd voordat zo'n programma ook in Nederland nodig zal zijn. Een baan in de bouw biedt dus weer perspectieven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden