Jongens waren het, ondernemende jongens

De grote namen van de deeleconomie

Wie nerd is en ooit een briljant idee omzette in een succesvol bedrijf, kan een Ferrari kopen. Maar leuker is het gewoon nóg eens te proberen. Dat is wat de PayPal-maffia bindt.

De huidige functies en investeringen van de mensen die in 2000 bij PayPal werkten. Beeld de Volkskrant

Je ziet ze niet maar de lijnen zijn overal, in Silicon Valley. Relaties. Connecties. Verbindingen. Tussen entrepreneurs en investeerders. Van de kantoren naar de restaurants. Van de universiteit naar een koffietent. Van 1998 naar 2014. Zo loopt er een kronkelige lijn van PayPal via Facebook en YouTube naar Airbnb en Uber - de grote namen van de deeleconomie. De jongens die elkaar eind jaren negentig vonden rond het revolutionaire onlinebetaalmiddel PayPal, stapten er precies op tijd uit om er veel aan te verdienen, en vormen sindsdien een netwerk dat mede vorm geeft aan de nieuwe wereld.

Ze wilden een betaalmiddel van consument naar consument, zonder bemoeienis van de overheid. En ze schiepen een nieuwe economie - van consument naar consument, liefst zonder bemoeienis van de overheid.

De PayPal-maffia, worden ze genoemd. Ze bellen elkaar, ze tippen elkaar, ze adviseren elkaar, ze helpen elkaar vooruit. Wie zijn zij?

Virtuele minigeldautomaat

Het begon in Buck's restaurant, in 1998, in Woodside, aan de rand van Palo Alto. Silicon Valley is grotendeels één groot suburbia aan een langgerekte strip met motels, autodealers en winkelcentra, maar richting het westen wordt het ineens leeg en mooi. En daar ligt het restaurant waarvandaan de jongens van Silicon Valley de wereld hebben opgeschud.

Aan de buitenkant heeft Buck's iets weg van een saloon in een wildwestdorpje. Van binnen is het een rariteitenkabinet met vliegtuigen aan het plafond, printplaten aan de muur. Hier zaten zestien jaar geleden Peter Thiel en Max Levchin aan een tafeltje onder een vitrine met een trekharmonica, een mobiele telefoon in de hand. De twee wilden de macht aan de burger en het einde van de natiestaat. Om te beginnen moest het geld worden gedecentraliseerd, en daarvoor hadden ze iets bedacht.

Tegenover hen zaten investeerders, die voor hun neus een wonder zagen gebeuren: er ging geld van het ene mobieltje naar het andere. 'Al je vrienden worden een virtuele minigeldautomaat', zei Thiel. De investeerders beloonden de demonstratie met 4,5 miljoen dollar. Programmeur Levchin, die vijf dagen achter elkaar had zitten programmeren om de demonstratie te laten lukken, viel in slaap.

Toen ging Thiel op zoek naar mensen. Hardwerkende nerds wilde hij om zich heen hebben. Later zou Silicon Valley roemrucht worden om de extraatjes die werknemers krijgen - gratis sushi, gratis gadgets, yogalessen, concerten. Maar Confinity, zoals het bedrijf toen nog heette, zat in een kaal kantoor boven een fietsenwinkel. Niks extraatjes - offers. Je moest bereid zijn dag en nacht te werken; hobby's en gezinnen werden niet op prijs gesteld.

Max Levchin, onderdeel van de 'PayPal-maffia'. Beeld anp

Stam

'We huurden mensen die een relatie wilden met het bedrijf', blikt Thiel terug in zijn recente boek Zero to One. Hij wilde een 'stam van gelijkgezinde mensen' om zich heen, om zijn team zo hecht mogelijk te maken. De eerste werknemers van een succesvolle start-up moeten zo veel mogelijk op elkaar lijken, vond Levchin. En zo werden de libertariërs binnengehaald: de schakers, de programmeurs. Thiel: 'We waren hetzelfde soort nerd. We hielden allemaal van sciencefiction, Cryptonomicon was verplichte literatuur. En het belangrijkste: we waren geobsedeerd door het idee van een betaalmiddel, gecontroleerd door individuen en niet door regeringen. Het maakte niet uit hoe je eruitzag of uit welk land je kwam - als je maar geobsedeerd was. De beste start-ups zijn een soort sekte. Of maffia.'

Dus haalde Thiel vrienden van Stanford binnen. Keith Rabois, die ook voor het door hem opgerichte libertarische krantje had geschreven. Reid Hoffman, die veel minder rechts was en net als hij liefhebber was van filosofie en schaken en van sciencefictionschrijver Neal Stephenson.

Max Levchin deed hetzelfde. Hij had informatica gestudeerd aan de universiteit van Illinois en kende daar jongens zoals hij, jongens met wie hij al een internetbedrijfje had opgericht: Luke Nosek en Scott Banister. Ze fuseerden met concurrent X.com van de jonge Zuid-Afrikaan Elon Musk.

Een Oekraïner, een Pool, een Taiwanees, anderhalve Duitser, een Zuid-Afrikaan en een paar Amerikanen: nationaliteit telde niet voor deze jongens. Als je de wereld wilt veranderen, denk je niet in landen.

De sekte deed het geweldig. De timing was perfect. Het was de tijd van de eerste internetbubbel, en PayPal zat er middenin. Ze verdienden lange tijd geen cent, maar haalden op 31 maart 2000 nog 100 miljoen dollar op bij investeerders. Vlak daarna barstte de bubbel. PayPal was een van de overlevers en werd twee jaar later overgenomen door onlineveiling eBay, voor anderhalf miljard dollar. De jongens waren ineens miljonairs.

Honda Acura

Wat doe je dan met je geld?

Je kunt er een Ferrari van kopen, zoals sommigen deden. Andere leden van de maffia gingen op wereldreis. Reid Hoffman had als eerste door dat er nog genoeg te doen was in Silicon Valley. 'Ik wilde eerst een Audi S8 kopen, toen ik een telefoontje kreeg van een vriend', zei Hoffman in een interview eerder dit jaar. 'Of ik niet met hem in zee wilde gaan.' Hoffman zei ja. Daarna kocht hij een Honda Acura, een van de goedkoopste auto's die hij kon vinden. Hij werd oprichter van LinkedIn, en zou nog tien jaar in de Acura blijven rijden.

Andere leden van de maffia zagen zijn voorbeeld en begonnen ook na te denken wat ze verder konden doen. Bij eBay blijven was voor de meeste oprichters geen optie: niks aan, zo'n groot bedrijf. Als de PayPal-jongens een sekte waren, dan viel die nu uit elkaar - terwijl ze toch verbonden bleven. Als was het een diaspora.

En wat doe je als entrepreneur met geld? Je richt een nieuw bedrijf op. Of stopt het in een ander bedrijf.

Het waren jaren waarin verder weinig gebeurde. Na de dotcom-crash hadden investeerders even hun bekomst van de vergezichten van internetondernemers. De PayPal-jongens bleven er wel in geloven. Zij stortten zich vooral op sociale media en nieuwe websites, waarop de gebruiker zelf de content verzorgde. Behalve LinkedIn kwamen ook YouTube, Yelp en Yammer voort uit de PayPal-erfenis. Musk - altijd een beetje een buitenbeentje geweest - koos de kant van de hardware en niet van de software. Hij ging raketten lanceren, en stampte uit het niets een fabriek van elektrische auto's uit de grond.

Het zijn bedrijven die stuk voor stuk in een paar jaar meer dan een miljard dollar waard werden - sommige tientallen miljarden.

Facebook

Thiel koos voor de tweede optie. Toen hij via Hoffman hoorde van een groepje jongens die een soort digitaal smoelenboek aan het opzetten waren, aarzelde hij geen moment. Zo werd hij de eerste externe investeerder van Facebook. Zijn eerste investering van een half miljoen euro zou hij later tweeduizendvoudig terugkrijgen - en hij heeft nog aandelen over.

Na Facebook had hij de smaak te pakken. Hij zette met twee oud-collega's een fonds op, Founders Fund, waarmee hij in andere bedrijven ging investeren.

Hoffman volgde het voorbeeld van Thiel en ging na zijn vertrek bij LinkedIn werken bij Greylock, een van de durfkapitalisten op Sand Hill Road. Daar, aan een drukke vierbaansweg, zitten de investeerders van Silicon Valley op een rijtje, verscholen tussen de bomen, in vanillekleurige kantoorgebouwen van twee verdiepingen. Op de parkeerplaatsen staan de elektrische Tesla's met fietsendragers achterop.

Hier ga je langs als je geld nodig hebt voor je bedrijf. Althans: hier moet je mensen kennen, als je geld nodig hebt voor je bedrijf. Wie wordt uitgenodigd, krijgt een kwartier om zijn plan te pitchen, waarna negen van de tien entrepreneurs onverrichter zake vertrekken - om het een kantoor verderop opnieuw te proberen.

Peter Thiel, mede-oprichter van PayPal en later de eerste externe investeerder van Facebook. Beeld epa

Het grote werk

Hier kwamen ook de jongens van logeerplatform Airbnb langs, in 2009. Ze hadden net 20 duizend dollar opgehaald bij een incubator, een couveuse voor startende bedrijven, maar hadden al snel meer nodig. Ze kwamen bij Seqoia Capital terecht, waar Roelof Botha zat en bij Y Ventures, waar Jawed Karim zat. Twee ex-PayPal'ers die wel iets zagen in zo'n platform. Ze stopten er 600 duizend dollar seed money in.

Anderhalf jaar later, toen Airbnb verder wilde groeien, haalde het bedrijf nog eens 7 miljoen dollar op - nu niet alleen bij deze twee partijen, maar ook bij andere oud PayPallers. Jeremy Stoppelman stapte in, Reid Hoffman, Keith Rabois. Weer een paar jaar later was het tijd voor het grote werk: Founders Fund van Peter Thiel deed mee in een ronde waarin Airbnb 200 miljoen dollar ophaalde. Andere vrienden stopten geld in Uber of concurrent Lyft. De PayPal-maffia was vol in de deeleconomie gestapt.

'Gedeelde consumptie is een enorme trend', zei Max Levchin vorig jaar, na een investering in Uber. 'De wereld van de echte dingen is erg inefficiënt: er zijn overal bruikbare spullen die liggen te luieren. Daarvan kunnen we gebruikmaken.'

Het is iets wat na de durfinvesteerders ook grote partijen zien. De Chinese internetgigant Baidu stak deze week een onbekend bedrag in Uber (naar verluidt 600 miljoen dollar). Hoewel er veel verzet is tegen het online-taxiplatform, is de potentiële winst nog steeds enorm: 20 procent van de ritprijs, waar ook ter wereld. 'Deze bedrijfstak is veelbelovend', zei directeur Robin Li van Baidu. Uber is nu 40 miljard dollar waard en daarmee het hoogst gewaardeerde (private) bedrijf van Silicon Valley. Airbnb staat op de tweede plek.

Overigens denken Thiel en de zijnen niet dat de wereld helemaal zonder regering en regulering kan. De software die ooit door PayPal is ontwikkeld om Russische fraudeurs te herkennen zit nu in Palantir, dat mede is opgericht door Thiel en 9 miljard waard is. Het levert patroonherkenningssoftware aan de CIA en NSA. De macht is niet altijd aan de consument.

De huidige functies en investeringen van de mensen die bij Paypal werkten in 2000 Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.