Nieuwsbreak

Jesse Frederik: 'Griekenland is de grootste hervormer van Europa'

De banken in Griekenland blijven dicht, de Griekse burger krijgt zijn referendum en de Europese beurzen worden zenuwachtig. We bespreken het nieuws van de dag met Jesse Frederik, economiejournalist van De Correspondent en auteur van het boek Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers.

Jesse Frederik Beeld Bas Losekoot / De Correspondent

Hoe begint een economiejournalist van De Correspondent zijn dag in deze roerige tijden?
'Ik lees nu al een tijdje elke ochtend eerst het liveblog van The Guardian over de Griekse crisis. Even checken of de shit al tegen de ventilator is aangeslagen.'

En? Is de shit vandaag een beetje tegen de ventilator aangeslagen?
'Dat kun je wel zeggen ja. In feite zijn de Grieken half uit de euro.'

Dat moet u even uitleggen.
'Het hele idee van de euro was dat iedereen dezelfde munt heeft, maar dat is nu niet meer zo. Een euro op een Griekse bank is op dit moment iets anders dan een euro op een Duitse bank. Er is een maximum gesteld aan het bedrag dat Grieken kunnen pinnen en het geld kan alleen nog gebruikt worden voor binnenlandse transacties.'

In uw boek schrijft u over een staking door vuilnismannen in New York, in 1968. De burgemeester is onvermurwbaar en wordt gesteund door lokale pers, die de stakers wegzet als egoïstisch en gierig. Hoe is het gesteld met onze pers en de beeldvorming rond de Grieken?
'In Nederlandse en andere West-Europese media worden vaak dezelfde clichés gebruikt. De Grieken zijn luie profiteurs die weigeren te bezuinigen. De voorstellen van Varoufakis en Tsipras worden 'bizar' en 'onrealistisch' genoemd.'

En die beeldvorming klopt niet?
'Mensen in Nederland hebben niet door wat de Griekse burger nu al heeft moeten ondergaan. Wat betreft bezuinigingen is Griekenland veel verder dan Spanje en Portugal. Sterker nog: Griekenland is de grootste hervormer van Europa. De ziekenhuisbudgetten zijn met 40 procent gekort, net als de pensioenen. Ik ben benieuwd wat Henk Krol te zeggen heeft als dát in Nederland zou gebeuren, dan loopt het bloed hier door de straten.'

Blijkbaar hebben ze toch niet genoeg bezuinigd.
'De eurogroep heeft die bezuinigingen in 2010 geëist. Er werd toen zelfs gesteld dat het groei zou aanjagen. Dat verhaal is al lang overboord gegooid. Nu wordt simpelweg gezegd: het kan niet anders. Wij hebben met al die verplichte bezuinigingen in vijf jaar tijd de hele Griekse economie om zeep geholpen, en daarmee de bevolking ook in een humanitaire crisis gestort.'

Welke humanitaire crisis voltrekt zich volgens u?
'Het is niet normaal dat een land meer dan 25 procent werkloosheid heeft, met een jeugdwerkloosheid van meer dan 50 procent. Uitzicht op verbetering is er ook niet, zelfs het optimistische IMF verwacht niet dat Griekenland in 2020 economisch op het niveau zit van voor de crisis.'

Hebben wij in Noord-Europa boter op ons hoofd?
'Vooral Frankrijk en Duitsland hebben veel geld geleend aan Griekenland. De schulden waren in handen van hun banken. We hadden ook Griekenland failliet kunnen laten gaan, dan waren een hoop banken omgevallen en hadden de Franse en Duitse belastingbetaler voor hun eigen banken moeten betalen. Hadden we het dan ook over die Griekse profiteurs gehad? Of hadden we dan gezegd: We hebben godverdomme alwéér de banken moeten redden met belastinggeld! Nu kunnen we lekker doen alsof alles de schuld van Griekenland is en lijkt de incassobureaumentaliteit van Dijsselbloem en co opeens heel redelijk.'

Werken Tsipras en Varoufakis ook niet mee aan negatieve beeldvorming, bijvoorbeeld door nu weer een referendum te eisen over het voorstel van de Eurogroep, vergezeld met een negatief stemadvies?
'Vanuit hen bekeken is het best begrijpelijk. Het voorstel gaat in tegen alles wat hun partij tijdens de verkiezingen heeft beloofd. Als ze dit tekenen, plegen ze politiek zelfmoord. Of ze kunnen het aan de bevolking voorleggen met de kanttekening dat dit het beste voorstel is wat ze uit de onderhandelingen wisten te krijgen. De Duitse minister Schäuble van Economische Zaken zei anderhalve maand geleden nog dat hij openstond voor een Grieks referendum, dus ik begrijp de boosheid ook niet zo goed.'

Graffiti met een ferm advies over wat te stemmen tijdens het referendum Beeld afp

Is er een oplossing voor dit debacle?
'Ik hoop dat het paradigma omslaat, het is contraproductief om Griekenland nog meer te laten bezuinigen, eerst moet iets aan de werkloosheid worden gedaan. Er moet geïnvesteerd worden in Griekenland, zodat het land weer competitief wordt. Ze moeten weer iets te verkopen, te exporteren hebben. We kunnen daarbij een handje helpen, door op Griekse stranden te gaan liggen, het liefst met een Spaans wijntje met Portugese kurk.

'Of je kunt gewoon accepteren dat Griekenland hopeloos oncompetitief is. In de Verenigde Staten heb je Florida, ook hopeloos met al die ouderen. Daar moet altijd geld bij. Wij hebben Limburg. Dat wordt allemaal intern verrekend. In Europa wordt slechts 2 procent van de economie via Brussel verrekend, dus voorlopig is dat geen optie.'

Ten slotte, volgt u nog ander nieuws?
'Eigenlijk niet, het is alleen maar Griekenland deze dagen. Ik ben eigenlijk volledig vergriekst.'

Laat het me dan toch proberen, u ergerde zich nogal aan het labbekakken-interview van werkgeversbaas Hans de Boer.
'We zien werkloosheid als een individueel probleem, terwijl het een collectief probleem is. Hans de Boer laat dat in dat interview heel duidelijk zien. Maar zolang er minder vacatures dan werkzoekenden zijn, zullen er werklozen zijn. Van de situatie in Griekenland kun je hetzelfde zeggen.'

Toch Griekenland?
'We kunnen wel zeggen dat ze nog meer moeten doen, nog meer bezuinigen, de pensioenleeftijd verder beperken, maar dat is beleid waarmee je de werkloosheid nog meer laat oplopen. Het heeft dan weinig zin om te gaan klagen op de groeiende groep werklozen.'

Dit is aflevering 544 van de dagelijkse 4 uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.