Japanse effectenhuizen onder vuur

Daiwa Securities, na Nomura het grootste effectenhuis van Japan, is in opspraak geraakt. Donderdag doorzochten de autoriteiten het hoofdkantoor in het centrum van de Japanse hoofdstad, op zoek naar bewijzen voor illegale betalingen aan afpersers....

AP, AFP

TOKIO

Diverse Japanse media berichtten dat acht hoge functionarissen, onder wie Daiwa-president Motoo Esaka, op het punt staan af te treden. Eerder raakten andere grote effectenhuizen en banken, waaronder Nomura en Dai-Ichi Kangyo, in opspraak.

Afgelopen woensdag werden vijf voormalige medewerkers van de effectenbank Yamaichi achter de tralies gezet omdat ze steekpenningen hadden betaald. Een hoofdrol in de hele zaak speelt de gangster Ryuichi Koike, lid van de bende van de zogenoemde sokaiya. Deze afpersers eisen van bedrijven geld om de aandeelhoudersvergaderingen rustig te laten verlopen.

Daiwa Securities heeft net als Nomura en Yamaichi de verliezen gecompenseerd die Koike heeft geleden op speculatieve transacties. Voor die transacties gebruikte Koike geld dat hij Dai-Ichi Kangyo had afgeperst.

Er bestaat geen enkele band, ook niet historisch gezien, tussen Daiwa Securities en Daiwa Bank. Deze bank kwam twee jaar geleden negatief in het nieuws omdat ze in de VS opgelopen verliezen probeerde te verzwijgen. Daiwa Bank heeft wel nauwe banden met Nomura.

Het hoofdkantoor van Daiwa Securities kreeg donderdag bezoek van 70 rechercheurs. Ook andere kantoren werden bezocht, zoals het kantoor van Daiwa Finance, een financieringsfirma. Datzelfde gold voor de woningen van Daiwa's president Motoo Esaka, vice-president Hiromitsu Sogame en Daiwa's bestuursvoorzitter Sadakane Doi

Vooral voor Doi was het bezoek pijnlijk. De onderzoekers werden op de voet gevolgd door camerateams van verschillende televisiestations. Doi woont in Kamakura, een fraaie, oude wijk voor de rijkere inwoners van Tokio.

Daiwa Securities, een van de vier grote Japans effectenmakelaars, ook wel de 'Grote Vier' genoemd, wordt er van beschuldigd 67 miljoen yen (558 duizend dollar) te hebben betaald aan Koike. Die betalingen, compensaties voor verliezen op aandelenposities, zouden tussen januari en september 1995 zijn verricht.

Volgens Yoshiko Shimosaka, de woordvoerder van Daiwa, neemt zijn bedrijf het schandaal 'bijzonder serieus'. Daiwa zal alle medewerking aan het onderzoek verlenen.

Tijdens de invallen werden de autoriteiten vergezeld door vertegenwoordigers van de officiële beurstoezichthouders. Daiwa-werknemers werden ondergevraagd over de zogenoemde vrije handrekeningen van Koike. In 1993 werd er op die rekeningen 300 miljoen yen afgeschreven. Bij vrije hand-rekeningen geeft de klant zijn effectenmakelaar veel vrijheid bij het aan- en verkopen van effecten. Sinds januari 1992, nadat verschillende schandalen aan het licht waren gekomen, zijn dit soort effectenrekeningen in Japan verboden.

De 54-jarige afperser Koike zit vast sinds 15 mei. Hij wordt er van beschuldigd Nomura te hebben afgeperst. Woensdag kwamen kwam daar nog eens de beschuldiging bij dat hij illegale betalingen zou hebben ontvangen van Yamaichi.

De zogeheten sokaiya maken het Japanse bedrijven al jaren moeilijk. Meestal kopen ze aandelen in een onderneming om zodoende toegang tot de openbare aandeelhoudersvergadering te krijgen. Ze dreigen vervolgens geheimen van het bedrijf openbaar te maken of het privéleven van bestuurders aan de kaak te stellen. Om dat te voorkomen worden ze meestal afgekocht.

De afpersaffaire kostte Daiwa donderdardag al een klant. De Australische regering heeft Daiwa aan de kant geschoven als Aziatische leadmanager bij de privatisering van het overheidsbedrijf Telstar. Daiwa zou aandelenemissie van Telstra buiten Europa en de Verenigde Staten begeleiden. De stap was te verwachten, omdat het Daiwa vorige week door de Japanse autoriteiten al verboden werd in Japan in effecten te handelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden