Jagen op de kleine 'piraten'

Zestig miljoen euro lopen softwaremakers elk jaar mis door illegale handel onder scholieren. Een campagne moet jongeren opvoeden.

Waarmee de misdaadverslaggever maar wil zeggen: als ze op het departement van Piet Hein Donner het verschil tussen mijn en dijn al niet kennen, is het dan verwonderlijk dat de Nederlandse jeugd zich ongans kopieert?

Bijna 70 procent van de 12- tot 19-jarigen vindt het doodnormaal om vrienden en klasgenoten een kopietje van het griezelspel Resident Evil 4 te bezorgen. Van de tweehonderd miljoen blanco cd's en dvd's die in Nederland worden verkocht, wordt 10 procent gebruikt voor strafbare duplicaten. Deze 'kleine' piraterij, de handel op het schoolplein, bezorgt de branche een strop van jaarlijks zestig miljoen euro.

Een campagne van anderhalf jaar moet jongeren op andere gedachten brengen. Komend weekeinde is op tv het eerste reclamefilmpje van B.I.G. - 'ban illegale software en games' - te zien. Daarin waarschuwt journalist De Vries dat het kopiëren van software een misdrijf is.

'Dat besef missen jongeren', zegt Wouter Rutten van de NVPI, de belangenvereniging van platenmaatschappijen, software-uitgevers en filmbedrijven. De campagne moet het idee bestrijden dat het kopiëren sociaal aanvaardbaar is. 'We willen bereiken dat iemand wordt gezien als een loser als hij op school illegaal spul aanbiedt.'

Een nobel streven, stelt hoogleraar Paul Rutten, lector Media en Entertainment Management aan de Hogeschool InHolland. 'Maar het zal lang duren voor je effect ziet. Een campagne van anderhalf jaar, dat is niet lang.'

Het grote probleem is dat niemand kwaad ziet in het kopiëren van software. Paul Rutten: 'Het is iets anders dan een fiets stelen. Dan weet je dat je iemand rechtstreeks dupeert. Je hoeft er ook niet trots mee thuis te komen.' Een kopietje van een computerspel doet niemand persoonlijk pijn, zo is de algemene perceptie. Maar het is niet waar, klaagt Patrick Vyncke, bij Sony Benelux de hoogst verantwoordelijke voor de PlayStation-spelcomputer.

'Kijk naar de muziekindustrie. Daar zijn de laatste jaren tienduizenden mensen hun baan kwijtgeraakt door piraterij. Iedereen denkt: een kopietje doet Michael Jackson toch geen zeer. Maar de prijs wordt betaald door anderen, zoals de magazijnbediende bij EMI.' Dit muziekbedrijf schrapte vorig jaar vijftienhonderd arbeidsplaatsen.

Wouter Rutten van de NVPI wil de gevolgen van de 'kleine' piraterij voor de lokale economie benadrukken. 'Het gaat erom dat jongeren zien dat die aardige verkoper bij de Bart Smit op een dag verdwenen is. Of dat het zaterdagbaantje van hun vriendje in de gameswinkel op de tocht staat.'

Kopiëren werkt ook verschraling in de hand, waarschuwt Hermen Hulst van Guerrilla Games in Amsterdam. 'Je ziet steeds minder games voor pc's verschijnen, omdat die sneller te dupliceren zijn dan een spel voor spelcomputers.'

Peter R. de Vries laat zich naar eigen zeggen graag inhuren voor de campagne. De crimefighter hekelt de in zijn ogen lakse reactie van de politie op meldingen van illegale handel in software en de laconieke houding van ouders.

Geheel brandschoon is het B.I.G.-boegbeeld niet. De Vries ontdekte onlangs gekopieerde software op de computers van zijn twee schoolgaande zonen. Wat was de sanctie? Zonder eten naar bed? 'Ik heb het gelaten bij een opvoedkundig gesprek.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden