Jagen naar ongeoorloofde kinderarbeid

Elke zomer controleert de Arbeidsinspectie honderden bedrijven die jonge vakantiewerkers in dienst hebben. Tijdens de Nijmeegse Vierdaagse wordt de wetgeving steeds beter nageleefd, maar niet van harte....

Van onze verslaggeefster Yvonne Doorduyn

Uit het kantoortje achterin de zaak haalt hij de papieren die het moeten bewijzen. Het rooster met de werktijden van deze week ziet er keurig uit, laat Witjes weten. Niemand van de ploeg - de gemiddelde leeftijd overdag is zestien, zeventien jaar - werkt meer dan acht uur per dag en voor de avonddienst treedt een volledig nieuw team aan, allemaal ouder dan achttien. 'Niets op aan te merken', stelt Witjes tevreden.

Arnoldussen gaat de veertig namen langs en vertelt wie welke werkzaamheden doet. De vijftienjarige die hij in dienst heeft, maakt alleen schoon en houdt het terras netjes, benadrukt hij. Op dat aspect van de regelgeving willen Witjes en zijn kompaan Roland van der Horst vandaag extra letten. 'Tijdens de Vierdaagse heeft de Nijmeegse horeca veel extra personeel nodig', verklaart Witjes. 'Des te groter dan de kans dat werkgevers de regels even niet zo nauw nemen en veertien- en vijftienjarigen aan het werk zetten.'

Vakantiewerkers onder de zestien zijn aan tal van regels gebonden. Ze mogen niet zelfstandig afrekenen, niet met alcohol werken en niet in de buurt van machines werken. Witjes: 'In de horeca zijn er dus amper geschikte klussen.'

De Arbeidsinspectie controleert elke zomer zo'n vijftienhonderd bedrijven met vakantiewerkers. Vorig jaar ging bijna 30 procent van de bezochte bedrijven in de fout. De één krijgt slechts een waarschuwing, de ander een boete van maximaal 2700 euro.

Een gesprekje met de vijftienjarige, Afnan, leert dat ook bij de Nijmeegse McDonald's niet álles in de haak is. Afnan doet deze zomer drie weken vakantiewerk, maar werkt de rest van het jaar ook twee dagen per week. Op vrijdag werkt ze na schooltijd, van één tot zes. 'En dat zou over de grens kunnen zijn', stelt Witjes. 'Iemand van vijftien mag namelijk acht uur per dag werken, en schooltijd geldt als arbeidstijd.'

Witjes en Van der Horst zullen er volgende week op terug komen, en vervolgen hun weg door het luidruchtige centrum van Nijmegen. Een waarschuwing zal voldoende zijn, denkt Witjes.

De tientallen snackkraampjes langs de Vierdaagse-route blijken zich aardig aan de regels te houden. De jong uitziende jongens en meisjes blijken stuk voor stuk ouder dan vijftien. 'We vragen hen expres naar hun geboortedatum', zegt Witjes, 'niet naar hun leeftijd. Als dat er niet vloeiend uitkomt, weten we hoe laat het is.'

De eigenaar van de döner kebab-stand op de Grote Markt is zich van geen kwaad bewust. Zijn huidige hulpje is net zestien, maar ook zijn neefje van veertien helpt regelmatig met 'komkommers snijden'. 'Ik heb hem regels uitgelegd', zegt Van der Horst. 'Hij nam het voor kennisgeving aan.'

Het aantal bedrijven dat de regels overtreedt, daalt volgens Witjes de laatste jaren omdat steeds meer ondernemers goed op de hoogte zijn van de regels. 'Ze weten dat we langs kunnen komen. De controles hebben een preventieve werking.' Ook de oplopende werkloosheid maakt dat minder werkgevers de regels overtreden. Toen personeel amper was te vinden, was de verleiding groter om een minderjarige aan te nemen.

Micha Koot, bedrijfsleider van café De Groote Griet in de Molenstraat, ergert zich aan de hoeveelheid regels in Nederland. 'Het is allemaal millimeterwerk .' Op minderjarige werknemers kunnen de inspecteurs hem niet betrappen. 'Ik neem alleen achttienjarigen aan. Zestien- en zeventienjarigen mogen niet na elven werken, dat is te lastig met inroosteren.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden