Italiaanse banken zijn molensteen om nek Renzi

Als de Britten een tijdbom onder de Europese Unie hebben gelegd, dan hebben de Italianen er nog een boobytrap naast gelegd.

null Beeld afp
Beeld afp

In het najaar zal het land al een referendum houden over een nieuwe kieswet. Nu wil de populistische Vijfsterrenbeweging, die onlangs de burgemeestersverkiezingen in Rome en Turijn won, ook een referendum houden over deelname aan de euro.

Als een van de aartsvaders van de EEG die nota bene tot stand kwam met het Verdrag van Rome, kan Italië de EU zelf onmogelijk verlaten zoals de Britten. Maar na de Grieken zijn de Italianen binnen Europa het meest ontstemd over het financiële beleid van Frankfurt en Brussel. Italië kampt met een belabberd banksysteem. Sinds de uitslag van het Britse referendum zijn de koersen van de bankaandelen met 30 tot 40 procent gekelderd. UniCredit SpA heeft alleen al dit jaar 60 procent van zijn beurswaarde verloren en Intesa Sanpaolo SpA 45 procent. De Italiaanse banken kunnen een daling van het eigen vermogen niet dragen, omdat de solvabiliteit toch al onder grote druk staat door de molensteen van 360 miljard aan slechte leningen waarmee ze nog altijd zijn opgezadeld.

Tot nu toe is van een sanering van het veel te omvangrijke Italiaanse bankensysteem niets terechtgekomen, ondanks een dringend beroep van premier Matteo Renzi orde op zaken te stellen. Bijna alle banken zijn zwaar ondergekapitaliseerd, hetgeen betekent dat het water hun tot aan de lippen staat. De nieuwe koersdaling heeft ze daarom aan de rand van de afgrond gebracht.

Maandag meldde persbureau Bloomberg dat de Italiaanse regering 40 miljard euro opzij zou hebben gezet om de banken eventueel te hulp te schieten. Maar dat is ongeoorloofde staatssteun en zou tot een enorm conflict leiden met de Europese Unie. Als alternatief zou Italië een beroep kunnen doen op het officiële steunfonds van de EU, het zogenoemde EMS. Maar dat zou betekenen dat Italië, net als Griekenland, onder curatele zou komen te staan van de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank.

Premier Renzi heeft in eigen land niet veel krediet meer. Hij ligt onder vuur van de Vijfsterrenbeweging van de populist Beppe Grillo. Hij heeft al gezegd te zullen aftreden als hij in oktober het referendum verliest. Veel hangt er nu van af of Renzi hulp van Brussel kan krijgen voor de sanering van het bankwezen zonder dat hij zelf zijn gezicht verliest. De Europese Commissie moet er tegelijkertijd voor waken niet de indruk te geven Italië een voorkeursbehandeling te geven.

Vice-president Valdis Dombrovskis van de Europese Commissie zei dinsdag dat de commissie 'de situatie van het Italiaanse bankwezen nauwlettend in de gaten houdt' en daarbij 'nauwe contacten onderhoudt met de Italiaanse autoriteiten'. 'Verschillende opties staan ter discussie. Maar daar kan ik geen commentaar op geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden