De KwestiePeter de Waard

Is winst Takeaway belangrijker dan verlies Unilever?

Unilever is een multinational van de oude economie. De basis van het bedrijf lag in de 19de eeuw bij de ­innovators Samuel van den Bergh en Antoon Jurgens die onafhankelijk van elkaar in het Oss begonnen met de productie van margarine als alternatief voor boter.

Tegelijkertijd begonnen de Lever Brothers in het Britse Warrington aan de rivier de Mersey een fabriekje dat met palmolie ging werken voor de nieuwe Sunlightzeep.

In 1929 besloten de bedrijven Margarine Unie en Lever Brothers te fuseren tot Unilever dat na de oorlog uitgroeide tot een conglomeraat in de productie van margarine, voedings- en schoonmaakmiddelen en cosmetica.

Anno 2020 heeft het bedrijf de grootste moeite zowel aandeelhouderswaarde te creëren als duurzamer te worden. Daarom werd de margarinetak al afgestoten. En nu wordt het hoofdkantoor in Londen geconcentreerd.

Takeaway is een multinational van de nieuwe economie. De oprichter was de 21-jarige Enschedese ­student Jitse Groen die in 2000 ­onder de naam Thuisbezorgd.nl in Enschede een dienst begon met het bezorgen van online bestelde maaltijden. Het paste perfect bij de generatie van tweeverdieners die lange werkdagen combineerden met een druk sociaal leven en zodoende geen tijd hadden ook nog te koken.

Het haakte ook in op de behoefte aan een gezonder leven. Het diner was dankzij de service niet langer ­afhankelijk van wat de koelkast te bieden had, maar werd gekookt door professionals.

Na 2010 wist het bedrijf bliksemsnel te groeien door overnames. Twee jaar geleden werd zelfs het aanzienlijke grotere Britse Just Eat voor 7,2 miljard euro overgenomen. Maar het hoofdkantoor van Just Eat Takeaway bleef in Amsterdam en de ceo bleef ook een Nederlander. You win some, you lose some.

Nu slaat Takeaway een nieuwe megaslag met de overname van Grubhub in de VS voor 6,4 miljard euro. De nieuwe gigant 70 miljoen klanten wereldwijd en is daarmee de grootste maaltijdenbezorger buiten China.

Nederland kan zich op zijn borst kloppen. Takeaway is een van de weinige bedrijven in Europa dat zich kan meten met de Amerikaans-Aziatische elite van de nieuwe ­platformeconomie zoals Amazon, Uber, Airbnb, Alibaba, eBay en Baidu. En het bedrijf is gefinancierd met aandelen in plaats van bankschulden.

McKinsey voorspelde niet zo lang geleden dat rond 2025 eenderde van het wereldwijde economische activiteit, zo’n 60 biljoen dollar, via platforms plaatsvindt.

Plaforms maken niets, zo kan worden gesteld. Maar Unilever ­produceert ook amper meer iets in Nederland. Het heeft hier nog twee fabrieken: Ben & Jerry’s in Hellendoorn met 135 werknemers en De Vegetarische Slager in Breda met 90. Voor zo lang het duurt.

Antoon Jurgens en Samuel van den Bergh waren allebei al grotere werkgevers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden