Column Peter de Waard

Is wat in 1985 ‘waanzin’ heette nu een ‘groot goed’?

Wie Zandvoort en prins Bernhard jr. hun Grand Prix misgunt is een even grote zuurpruim zo niet staatsvijand, als degene die blij was dat Tottenham in de 96ste minuut scoorde of dat Duncan de finale van het Songfestival niet haalt. Een effectievere lobby dan die van het terughalen van de Formule 1-race is er zelden geweest. Het is amper zes maanden geleden dat De Telegraaf met de oproep opende.

Het staat in schril contrast tot de tijd die het begin jaren tachtig kostte om van de races af te komen. Dat was een jarenlange lijdensweg van financiële misère, politiek gekonkel, gemarchandeer met de Wet Geluidshinder en zakenlieden met duistere connecties. Begin 1982 wilde de gemeente er al mee stoppen en dreigde het circuit failliet te gaan door een onbetaalde rekening van 1,2 miljoen gulden van opperrenstalmeester Bernie Ecclestone.

Jan Lammers – die toen nog Jantje heette en zelf racete – hield een actie Redt Zandvoort. Maar op het beslissende moment kwamen er maar duizend mensen opdraven voor de demonstratie in plaats van de verwachte 50 tot 100 duizend. Zangeres Vanessa zegde een optreden af en Ajax-speler Tscheu La Ling grapte: ‘Er waren dus meer spandoeken voor mij dan voor Zandvoort.’

Beginnend sportjournalist Emile Schelvis stelde in Het Vrije Volk: ‘Afgaande op de interesse op de actie Redt Zandvoort kun je niet anders concluderen dat het circuit inderdaad zijn ondergang tegemoet gaat.’ Mart Smeets van de NOS schreef in Trouw: ‘Zou het niet verstandiger zijn als we ophielden met al die onzin? Als we nu eens gewoon stopten met het uitzenden van Formule 1-racerij, van die volgens mij volkomen idioterie. Als we nu eens als NOS Nederland en de Formule 1 uit ons pakket kieperden en iedereen in de wereld dat lieten weten. Gewoon zeggen: neen, aan die waanzin doen we niet meer mee.’

Zo simpel was het niet. De VVD won dankzij een populaire Ed Nijpels de verkiezingen en die wilde er wel mee door. En op 4 juli 1982 werd de Grand Prix verreden voor 35 duizend toeschouwers, de helft van de 70 duizend van een jaar eerder, omdat Bernie Ecclestone had bedongen dat hij de entreeprijs (175 gulden voor een tribuneplaats) zou bepalen. ‘Grand Prix eindigt in dubbele flop’, kopte Het Parool. ‘Dat het variété met de decibels niet meer aanslaat, bewees de Grand Prix van Zandvoort.’ Maar ermee stoppen lukte ook niet. De kwestie kreeg pensioenachtige proporties. Telkens doken nieuwe kostenposten en tegenvallers op. Pas in 1985 kon de stekker er uit worden getrokken en slaakte 90 procent van het land een zucht van verlichting.

Hopelijk zal de lobby om de race weer te killen als het ook nu een fiasco wordt – bijvoorbeeld als over drie jaar Mercedessen nog één en tweede worden en Max weer derde eindigt – net zo snel mogen verlopen als die om hem binnen te halen.

Want als de Max-hype ten einde is, wil iedereen er wel weer vanaf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.