Column Peter de Waard

Is vervroegd pensioen een ‘kus des doods’?

Nederlanders gaan vier jaar later achter de geraniums dan in 2006. En dat is om drie redenen goed nieuws. Ten eerste scheelt dat geld in de ouderdomsvoorzieningen, ten tweede worden de personeelstekorten bij de politie en in het onderwijs niet nog erger. En ten derde leven we daardoor ook nog langer.

‘Vervroegd pensioen is de kus des doods’, kopte The Huffington Post op grond van een onderzoek van de Oregon State University. De onderzoekers ontdekten dat volwassenen die met 66 in plaats van 65 jaar met pensioen gingen 11 procent minder kans hadden om dat jaar dood te gaan. Het in de Journal of Epidemiology and Community Health gepubliceerde onderzoek was gebaseerd op data van 1992 tot 2010, waarbij rekening was gehouden met de factor gezondheid. ‘Zelfs ongezonde mensen hebben baat te blijven werken.’

De onderzoekers stelden dat de economische en sociale voordelen van werk zwaarder wogen dan de inspanning en stress die daarvan het gevolg zijn. De fysieke inspanning die gepaard gaat met veel banen, draagt ook bij aan de gezondheid. Alleen duimen draaien leidt nogal eens tot overgewicht en overmatig drankgebruik.

De Britse krant The Times prees onlangs onder de kop ‘Pensioen voor het pensioen’ de 62-jarige Theresa May die na haar aftreden als premier weer gewoon parlementslid is geworden. ‘Vervroegd pensioen — volgens Ernest Hemingway ‘het lelijkste woord in onze taal’ — heeft onaangename consequenties. Velen proberen een actief leven te hebben: ze pakken een nieuwe studie op, gaan andere talen leren en doen meer aan sport. Maar te vaak brengt pensioen doelloosheid met zich mee die schadelijk is voor het fysieke en mentale welzijn. Werk is soms ergerlijk en frustrerend, het is ook deels de zin van het leven die zorgt voor een langer leven’, becommentarieerde de krant.

Hierbij baseerde The Times zich op een onderzoek van drie hoogleraren van de universiteit van Zürich die hadden geconcludeerd dat mensen die voortijdig met pensioen gaan 2,4 procentpunt meer kans hebben eerder te overlijden: ‘een toename van 13,4 procent’.

Uit een Zweedse studie onder vrouwen met een goede baan bleek dat het risico op een hartaanval groter was bij degenen die stopten met werken dan degenen die aan de slag bleven. Maar de resultaten zijn niet eenduidig. Zweedse beroepsmilitairen die op hun 55ste afzwaaiden, bleken op hun 70ste jaar een langer leven te hebben dan collega’s die doorgingen. En drie Nederlandse economen kwamen in 2017 in Journal of Health & Economics tot een tegengestelde conclusie. Uit de vervroegde uittredingregeling voor Nederlandse ambtenaren in 2005 bleek dat de mannen (voor vrouwen waren er onvoldoende data) die hiervoor hadden gekozen, 2,6 procentpunt minder kans hadden eerder dood te gaan dan degenen die er geen gebruik van maakten.

Of werk of ledigheid beter is voor de gezondheid hangt vooral af van het onderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden