De KwestiePeter de Waard

Is VDL Nedcar de ballon van het mondiale kapitalisme?

Wat is het toppunt van flexibiliteit? Een flexbaan bij een bedrijf dat tot de flexibele schil van een ander concern behoort.

Zelfs de vakbond legt dan op voorhand het moede hoofd in de schoot. Na vijf jaar van meer, meer en meer is het ineens minder bij VDL Nedcar. Er vervallen duizend banen, omdat moeder BMW even met wat tegenwind kampt.

Nadat BMW in 2015 bekendmaakte daar de Mini Cabrio en vorig jaar nog de BMW X1 te produceren, waren de superlatieven niet van de lucht. De ‘Ollandse’ auto-industrie telde weer mee in de wereld. En de X1 werd zelfs de ‘Nederlandse SUV’ genoemd.

Het lot van de autofabriek in het Limburgse Born, die nu VDL Nedcar heet, is te vergelijken met dat van Ajax in een Europese competitie. Na de euforie volgt de onvermijdelijke crisis. Zo is het al ruim vijftig jaar.

In 1967 werd de fabriek geopend om voormalige mijnwerkers aan een nieuw baantje te helpen. Er was nog de illusie dat DAF met het pientere pookje de wereld zou gaan veroveren.

Maar vijf jaar later moest Volvo een helpende hand toesteken. Na een half miljoen DAFs zouden er twee miljoen Volvo’s en daarna nog eens één miljoen Mitsubishi’s worden gebouwd. Voor iedere autofabrikant was Born een mooie uitwijklocatie in tijden van hoogconjunctuur.

In 2012 besloten de Japanners in Born te stoppen en leek het voorbij. Maar dankzij de Brabantse durfals Van der Leegte kon de vrijkomende ruimte na een flinke vertimmering worden gebruikt voor de productie van ‘kekke’ maar nogal prijzige Mini’s waar de yummy mummies van de wereld voor in de rij stonden.

En sinds vorig jaar worden er zelfs BMW’s gemaakt. Born is ver gekomen: van productiehal van truttenschudders die op de rechterrijstrook waren vastgekleefd tot bolides die over de linkerrijstrook racen.

In juli meldde BMW nog een recordaantal auto’s te hebben verkocht in het eerste halfjaar:

1.242.507 BMW’s, Mini’s en Rolls-Royces. Deze maand sloeg het sentiment om. De handelsoorlog en een nieuwe teststandaard voor auto-emissies zetten de marges bij de Duitse autofabrikant onder druk. Eigenlijk heeft BMW’s Amerikaanse fabriek daar het meest last van. Die moet nu door Trumps handelsagressie 40 procent importheffing betalen op de export naar China. Maar de rekening is in Born gelegd, waar 40- tot 60 duizend auto’s minder worden geproduceerd.

Het is een heel verschil of de fabriek van BMW zelf is of van een outside eigenaar. VDL Nedcar is de ballon die de Duitsers naar eigen believen kunnen opblazen en leeg laten lopen. Wie daar als flexkracht werkt kan zo buiten de deur worden gezet met de belofte mogelijk in 2020 of daaromtrent weer in dienst te kunnen komen, als tenminste de Brexit maar hard genoeg uitvalt.

Het is het moderne mondiale kapitalisme, waar zelfs geen vakbond een antwoord op heeft.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden