DE KWESTIEPETER DE WAARD

Is ‘perpetueel lenen’ het ei van Columbus?

Peter de Waard artikel ColumnBeeld .

Omdat de EU elke vijf jaar in een bestaanscrisis verkeert, is het wel het laatste instituut dat eeuwigdurende (ook perpetuele genoemd) leningen zou moeten plaatsen.

Maar het is wel op de agenda gezet van de Europese Top van vandaag, weliswaar niet door de Europese Commissie zelf, maar door mensen die van wanten weten.

George Soros, de speculant die in 1992 het Europese valutastelsel om zeep hielp, ziet het als het ei van Columbus nu de regeringsleiders blijven kibbelen over het plaatsen van eurobonds of coronabonds. En ook de Belgische econoom Paul de Grauwe, hoogleraar aan de prestigieuze London School of Economics (LSE), kwam met dit voorstel. Het zou de ideale manier zijn om een bedrag van 1000 miljard euro op te halen die volgens voorzitter Ursula von der Leyen nodig is om te voorkomen dat de coronacrisis tot een eurocrisis leidt.

Eeuwigdurende leningen hoeven nooit te worden afgelost. Er wordt tot het einde der tijden rente op betaald, tenzij de uitgever ze een keer met een opkoopprogramma uit de markt neemt. Het is geen complexe innovatie van een financiële wizz-kid, maar al zo oud als de financiële markten bestaan. Nederland gebruikte ze voor de strijd tegen het water.

Een van de oudste nog lopende eeuwigdurende obligaties is die van het Hoogheemraadschap van de Lekdijk Bovendams. In 1648 plaatste die perpetuele obligaties waarover de rechtsopvolger Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden nog elk jaar 11,35 euro rente betaalt.

Een van die obligaties is in handen van de Amerikaanse Yale University die er mooie sier mee maakt hoewel van de opbrengst nog geen fles Champagne kan worden gekocht.

Het grote voordeel van perpetuele obligaties ten opzichte van eurobonds of coronabonds is dat ze niet bij de staatsschuld hoeven te worden opgeteld. In het grijze verleden hebben vaker landen in nood hun toevlucht toe gezocht. Engeland plaatste ze tijdens de Napoleontische oorlogen en de Eerste Wereldoorlog. In 2015 werden de restanten (een deel van die obligaties is in het niets verdwenen) eindelijk een keer door de Engelse overheid teruggekocht in een poging schoon schip te maken.

Behalve dat ze niet bij de schuld hoeven te worden opgeteld, hoeven ze ook niet te worden hergefinancierd. Bij een coupon van 0,5 procent rente moet er alleen elk jaar 5 miljard euro rente te worden betaald – ‘nog geen 3 procent van de totale uitgaven van de EU per jaar’, rekende Soros voor.

En ten derde kan de ECB ze betrekken in haar opkoopprogramma van 700 miljard euro waarvoor naarstig naar schuldpapier wordt gezocht. De bestrijding van de coronacrisis financieren met perpetuele leningen is de ‘gemakkelijkste, snelste en goedkoopste manier’, concludeerde Soros.

Soms heb je een financiële boef nodig voor een goed idee dat de EU nog vijf jaar bij elkaar kan houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden