Is jonkheer Albert Röell bij KPMG weggepest?

'Hebben burgers het recht op informatie?' 'Nee, burgers hebben recht op onwetendheid', zegt de hoogste ambtenaar Sir Humphrey Appleby in de aflevering Open Government van de Britse sitcom Yes Minister. 'Kennis betekent medeplichtigheid aan schuld; onwetendheid heeft een zekere waardigheid.'

'Maar de burgers willen transparantie', zo wordt hem tegengeworpen. 'Je geeft de burgers niet wat ze willen. Je geeft toch ook geen cognac aan een alcoholist.'

Publieke verantwoordelijkheid

Je zou het kunnen parafraseren voor KPMG, de accountantsreus die mensen eigenlijk alleen kennen van het opvallende hoofdkantoor langs de A9 bij Amstelveen. Het bestuur werd tot voor kort gevormd door een vrijmetselaarsachtige loge van 150 partners die salarissen verdienden waar zelfs bankiers een puntje aan konden zuigen. Alleen geschoolde kremlinologen konden een beetje raden wat zich achter die gevel afspeelde.

Dat was nogal in strijd met de grote publieke verantwoordelijkheid die KPMG en de andere grote accountantskantoren pretenderen te hebben. Zij bepalen of de cijfers van de bedrijven waarin de pensioengelden van u en mij zitten en publieke instellingen zoals ziekenhuizen, woningbouwcorporaties en gemeenten, betrouwbaar zijn en bezegelen dat met een handtekening. Hiervoor worden ze grof betaald.

Maar zonder blikken of blozen bleken KPMG-accountants hun handtekening te hebben gezet onder de rotte getallen van de aan derivaten bezweken woningcorporatie Vestia, de door fraudeaffaires ten onder gegane technisch dienstverlener Imtech, de van omkoping beschuldigde bouwer Ballast Nedam en het failliet gegane SNS Reaal.

Frisse wind

Intussen waren de door de partners geselecteerde bestuurders ook nog bezig hun eigen zakken te spekken met duistere vastgoeddeals. In 2013 was de reputatie van KPMG zo bezoedeld dat met corporate puinruimer Jan Hommen iemand in huis werd gehaald die daar een einde aan moest maken.

Hij beloofde een grote schoonmaak, een frisse wind plus openheid. Hommen trok na een jaar jonkheer Albert Röell binnen, die een definitief einde zou maken aan de ons-kent-onscultuur. Een meer transparante en integere man dan de bestuurder van de Kas Bank was in Nederland niet te vinden. 'Ik vraag mij af of het partnermodel wel past bij een organisatie die het publieke vertrouwen moet dienen', zei hij vorig jaar in een interview.

Daarbij moet hij tegen nogal wat gevoelige schenen van de partners hebben aangeschopt. Die bleken al snel de openheid meer dan zat te zijn. Want KPMG heeft nog weinig om open over te zijn. Bij de laatste check door de AFM bleken nog altijd zes van de acht controles ondeugdelijk. Of zoals instemmend tegen Sir Humphrey Appleby werd gezegd: 'Als ze niet weten wat je doet, weten ze ook niet wat je fout doet.'

Daarom is er ook geen transparantie over de reden waarom Röell het bijltje er nu al bij neergooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden