Column

Is individu zo anders dan de massa?

In zijn boek De Wereld is een wonder uit 1960 beschreef Bertus Aafjes een nietsontziende sprinkhanenplaag in Marokko. Een zwerm van miljarden hongerige sprinkhanen vreet in een mum van tijd een hele oogst op, waardoor mensen in dat land de hongerdood dreigen te sterven.

Beeld afp

Hoogste doel is vernietiging van deze sprinkhanen, hetgeen Aafjes van nabij mag meemaken. Als hij uiteindelijk wegrijdt, blijkt er één sprinkhaan, ingeklemd tussen zijn ruitenwisser, te zijn achtergebleven. Hij volgt eerst het voor zijn leven vechtende beestje, krijgt medelijden, haalt dat van de voorruit, koestert het in een glazen pot als huisdier en pinkt een traantje weg als het overlijdt.

Aafjes gaf hiermee een rake visie op het menselijk karakter. Wat als massa als beangstigend en allesvernietigend wordt gezien, koesteren mensen als individu. Dat geldt zeker voor vluchtelingen. Mensen vinden dat er veel te veel komen. Maar als er één van die 'tevelen' voor het oog van de camera wordt tegengehouden bij de Macedonische grens en bij temperaturen onder nul in de modder ligt te kreperen, wil 99 procent onmiddellijk dat de poort wordt geopend.

Als Wilders wordt gekozen, daadwerkelijk een hoog hek om Nederland heen zet en een groepje uitgemergelde vrouwen met baby's bij Hazeldonk smeekt te worden toegelaten, zullen heel wat Wilders-stemmers meteen roepen dat er met de hand over het hart moet worden gestreken. Heel weinigen kunnen het lijden van een dier aanzien, laat staan dat van een mens.

Iedereen vindt dat asielzoekers uit landen waar geen veiligheidsprobleem is, terug moeten. Maar o wee als ze, zoals Mauro, Sahar, Taida en Jossef, door de media in de armen worden gesloten en met tranen in hun ogen op Schiphol staan. Dan moeten ze als slachtoffer van de bureaucratische mallemolen hier blijven en liggen hardvochtige bestuurders zwaar onder vuur.

Nederlanders zijn - als ernaar gevraagd wordt - tegen belastingverhogingen. Maar elke dag draven in media horden mensen op die vinden dat de overheid extra geld moet uittrekken voor nooddruftigen in de verpleeghuizen, meer wijkzorg, betaalbare medicijnen, toelages voor mensen die niet kunnen rondkomen van hun AOW-tje, meer blauw op straat, betere screening van vrijgelaten tbs'ers, bescherming van weidevogels, subsidie voor een museum dat dreigt te moeten sluiten, een veilig fietspad, meer openbaar vervoer, het oplossen van knelpunten in het wegennet zodat het voor de economie zo belangrijke vrachtvervoer niet in de file staat, voor kleinere klassen en nog honderden en honderden andere grote en kleine wensen. Als ze de noden horen, noemen de klagers het onbegrijpelijk dat daar geen geld voor is. Behalve aan politici wordt zelden gevraagd waar het geld vandaan moet komen.

Mensen zijn als massa net een zwerm vraatzuchtige sprinkhanen. Totdat je er eentje echt leert kennen.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.