De kwestie Peter de Waard

Is het Amerikaans handelstekort een zegen voor de VS en de wereld?

Handelstekorten doen de economie veel pijn, is een slogan van president Trump. ‘Als gevolg van de superslechte handelsakkoorden met Mexico, Zuid-Korea en andere landen kan goedkope buitenlandse import het land binnenkomen. Hierdoor moeten Amerikaanse fabrieken stilgelegd worden en verliezen werknemers hun baan’, betoogt hij.

In de maand augustus was het Amerikaanse handelstekort 54,1 miljard dollar, weer 1,8 procent hoger dan in juli. In de drie jaar sinds Trump werd verkozen is het verschil tussen wat de Amerikanen exporteren en importeren alleen maar gegroeid. Protectionisme, nationalisme (buy American), presidentiële retoriek noch een handelsoorlog op inmiddels twee fronten hebben daar iets aan kunnen veranderen. In 2018 importeerden de VS voor 3,1 biljoen dollar en exporteerden voor 2,5 biljoen. Het handelstekort kwam daardoor uit op 621 miljard dollar tegen 552 miljard een jaar eerder. Het laatste jaar dat de VS een handelsoverschot hadden was in 1975. Teach-In won dat jaar het songfestival, Franco regeerde nog in Spanje en Molukkers gijzelden voor het eerst treinpassagiers. Voor elk ander land zou zo’n periode van 44 jaar van continue tekorten − samen nu al meer dan 7 biljoen dollar − fatale gevolgen hebben gehad.

Volgens de economische theorie zijn structurele handelstekorten schadelijk voor de economie van een land. Maar het corrigeert zich vanzelf doordat de munt aan waarde verliest en het land daardoor weer concurrerend wordt.

De dollar zou eigenlijk na 44 jaar van handelstekorten nog minder waard moeten zijn dan een Venezolaanse bolívar. Bananenrepubliek VS had al drie staatsgrepen achter de rug moeten hebben.

Desondanks zijn de VS de dominerende economische macht in de wereld gebleven. De Amerikaanse economie is sinds 1975 gecorrigeerd voor inflatie in omvang verdrievoudigd en het aantal banen is verdubbeld. Technologisch zijn de VS nog dominanter dan in 1975. Het land is zelfs nog een democratie.

De VS kunnen zich blijkbaar als enige land de tekorten permitteren. En dat is te danken aan de almacht van de dollar. De tekorten op de handelsbalans worden goedgemaakt doordat buitenlanders de verdiende dollars opnieuw investeren in de VS of thuis toevoegen aan de deviezenreserves, bijvoorbeeld via de aankoop van Amerikaans staatspapier. Dollars zijn de reservevaluta van alle landen in de wereld. Iedereen heeft ze nodig. Daardoor kan de Amerikaanse overheid tegen een heel lage rente blijven lenen en kunnen Amerikanen op grote voet leven met goedkope buitenlandse goederen. En hiermee wordt de wereldeconomie gestimuleerd.

Als de VS weer een overschot op de handelsbalans zouden hebben, kan de groei van de wereldeconomie vertragen en de mondiale stabiliteit worden bedreigd. De wereld kan daarom een zucht van verlichting slaken dat Trump daar niet in slaagt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden