Is herverdeling pensioenen goed idee?

Vroeger konden de landbouw- en de vakbondslobby de Haagse elite het snelst voor hun karretje spannen. Maar na de publieke-omroeplobby moet nu de pensioenlobby het meest worden gevreesd.

Beeld anp

Voorzitter Corien Wortmann-Kool van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) luidde deze week de noodklok over de tegenvallende rendementen waardoor 7 miljoen gepensioneerden volgend jaar dreigen te worden gekort. Dat was goed getimed - precies na twee beroerde maanden op de aandelenmarkt en een renteverlaging van de door politici als boeman afgeschilderde Europese Centrale Bank (ECB).

Meteen liet staatssecretaris Jette Klijnsma doorschemeren dat een verhoging van de AOW-uitkering een mogelijkheid is om de dreigende verlaging van de pensioenuitkeringen te compenseren. Dat zou betekenen dat de werkenden hiervoor opdraaien via een hogere premie. Klijnsma zei dat het kabinet streeft naar een 'evenwichtig' koopkrachtbeeld. Mocht één groep er negatief uitspringen, dan kan de AOW worden verhoogd of de toeslagen worden aangepast. Daarbij mag er vanuit worden gegaan dat het eerste een stuk simpeler is uit te voeren dan het tweede.

Veel gepensioneerden - lang niet allemaal - hebben het echter aanzienlijk beter dan werkenden. Ze zijn lang niet allemaal zo zielig als Henk Krol en Jan Slagter willen doen geloven. Er zijn mensen wier pensioenen een veelvoud bedragen van die van Jan Modaal. Omdat pensioenen aan de inkomens zijn gekoppeld - of het nu het eindloon- of middenloonstelsel is - zijn ze even ongelijk verdeeld als de salarissen.

Van de vier grote pensioenfondsen die onder de dekkingsgraad dreigen te komen, zijn de gemiddelde pensioenen bij het ambtenarenpensioenfonds ABP veel hoger dan die bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) en het Pensioenfonds van de Metalektro (PME). Zorg en Welzijn kent veel meer parttimers, terwijl bij Metalektro de salarissen gemiddeld lager waren.

Maar ook binnen het ABP zijn er enorme verschillen. Uit het jaarverslag 2014 blijkt dat 568.566 personen in Nederland een uitkering kregen van het ABP. Daarvan waren er 10.534 die meer dan 50 duizend euro ontvingen, exclusief hun AOW-uitkering. Van die personen kregen 1.152 zelfs meer dan 80 duizend euro.

Daar tegenover staan 270.607 personen die het exclusief AOW met een pensioentje van 10 duizend euro of minder moesten doen. Hieronder bevonden zich veel parttimers of mensen die veel later als ambtenaar zijn ingestapt. Gemiddeld kregen mannen van het ABP 17.500 euro ouderdomspensioen en vrouwen 8.170 euro. Daaruit blijkt dat in pensioenland de inkomensverhouding net zo scheef is als in dat van de werkenden. Een deel van de gepensioneerden zal door een korting nauwelijks pijn lijden.

Generieke maatregelen, zoals een hogere AOW-uitkering, zijn ongeacht de krachtige lobby onwenselijk. Beter zou zijn de pensioenen zelf wat meer te herverdelen.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden