Column Peter de Waard

Is FNV-plan hogere AOW appeltje-eitje voor het kabinet?

De extreem lage rente is een kwelgeest voor de gepensioneerden en spaarders. Maar het is een bondgenoot van de huizenbezitters, die de prijzen zien stijgen en steeds minder rente hoeven te betalen over hun schuld.

Het is ook een enorme meevaller voor de minister van Financiën die inmiddels geld toe krijgt bij het plaatsen van al het staatspapier – van één maand tot zelfs dertig jaar.

Nu lopen er hier nog veel oude staatsleningen, zodat Nederland niet ineens gevrijwaard is van renteverplichtingen op de nationale schuld. Maar de door de staat te betalen rente daalt al heel lang fors. Elk jaar hoeft gemiddeld een half miljard euro minder aan rente te worden betaald over de schuld. In 2008 werd over de Nederlandse schuld van 350 miljard nog 11,1 miljard aan rente betaald. Vorig jaar was dat 5,9 miljard over een schuld van 400 miljard.

De FNV wil dat het kabinet de nieuwe, door verdere rentedalingen dreigende, verlaging van de pensioenen compenseert. Dat zou bij voorkeur moeten gebeuren met het aanpassen van de pensioenen door creatief te gaan boekhouden met de rekenrente. Maar dat zou meteen een bom leggen onder het zo moeizaam tot stand gekomen pen­sioen-akkoord.

Vice-voorzitter Tuur Elzinga van de FNV denkt een geëigend alternatief te hebben. Als met de pensioenen niets mogelijk is, moet de AOW maar worden verhoogd, zo vertelde hij woensdag aan deze krant.

Dit alternatief moet volgende week in het eerste kabinetsoverleg over de begroting van 2020 meteen maar op de agenda worden gezet. Tenslotte zal daar nauwlettend het koopkrachtplaatje in de gaten worden gehouden – met name dat van ouderen die al zoveel hebben ingeleverd.

Het is een uitgelezen kans voor Rutte III om van de kwelgeest meteen een bondgenoot te maken. Helaas heeft de FNV aan de eis van hogere AOW geen bedrag gekoppeld.

Maar de totale uitgaven aan AOW bedroegen in Nederland vorig jaar 40 miljard euro. De korting op de pensioenen kan mogelijk worden gecompenseerd door die AOW jaarlijks met 1 procent extra te verhogen. Dat zou een bedrag van 400 miljoen in 2020 zijn, oplopend tot

4 miljard over tien jaar. In het vorige pensioenakkoord stond zelfs een verhoging van de AOW opgenomen, maar die is in het nieuwe akkoord, waarbij het de vakbonden vooral om het terugbrengen van de AOW- gerechtigde leeftijd ging, gemakshalve achterwege gelaten.

Als de staat de besparing op de rentebetalingen compenseert met een verhoging van de AOW, kan echter een perfecte ‘hedge’ worden gecreëerd. Als de rente in de toekomst weer oploopt, zal de staat op termijn weer meer aan rente moeten gaan betalen. Maar dan zijn de pensioenfondsen ook weer boven jan en zou de AOW-uitkering omlaag kunnen gaan.

Eigenlijk is het FNV-plan appeltje-eitje. Een hamerstuk voor de ministerraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden