De Kwestie Peter de Waard

Is er nog een pensioen-‘remain’ mogelijk?

Als het pensioenakkoord nog eens aan de vakbondsleden wordt voorgelegd zou de uitslag van de stemming heel anders kunnen uitvallen. In plaats van het huidige stelsel omver te werpen (pensioen-exit), zou voor het handhaven (pensioen-remain) worden gekozen. Maar de FNV doet niet aan tweede referenda, net als de Britten. In dat opzicht verschilt Han Busker niet van Boris Johnson.

De FNV-leden blijken met het pensioenakkoord op het verkeerde been te zijn gezet. De borelingen van de tweede helft van de jaren vijftig moeten zelf deels opdraaien voor het feit dat ze eerder met pensioen mogen c.q. moeten. Zij kunnen minder lang een pensioen opbouwen, terwijl de lengte van het pensioen oploopt. In een ingezonden stuk in NRC stelden twee gedupeerden van het Meertens Instituut met een doopceel in 1955 dat het niet alleen vele tienduizenden euro’s kost om het financiële gat te repareren, maar dat ook hun leven op de kop is gezet doordat ze elf maanden eerder met pensioen moeten.

Door het vroegere ontslag – want het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd is dat in feite – kunnen ze zich minder goed op de ledigheid voorbereiden, kunnen ze bepaalde projecten niet voltooien en kunnen ze ook niet tijdig opvolgers inwerken. Ze zouden daarom desnoods met een tijdelijk contract het recht willen hebben elf maanden langer te werken. De VVD wil dat wel regelen, maar VNO-NCW is fel tegen.

Een ander addertje is dat De Nederlandsche Bank op advies van de commissie-Dijsselbloem de rekenrente – de leidraad voor de toekomstige beleggingsopbrengsten – sindsdien verder heeft verlaagd. Hierdoor zakken pensioenfondsen massaal weg onder de dekkingsgraad. De rekenrente is gekoppeld aan het rendement op eersteklas staatspapier van Nederland en Duitsland. Maar pensioenfondsen beleggen hier nog geen kwart van hun middelen in. De rest zit in aandelen, vastgoed en wat al niet meer, waardoor het daadwerkelijke rendement al jaren veel hoger is. Nu zeggen rendementen uit het verleden niets over de toekomst en is elke inschatting arbitrair, maar in dit geval wordt het zwartste scenario gehanteerd.

In het nieuwste nummer van ESB maakt emeritus hoogleraar economie Bernard van Praag gehakt van het pensioenakkoord. Hij stelt dat de demografische ontwikkelingen – nu werken op één gepensioneerde nog vier mensen, dat worden er twee – geen reden zijn om het pensioenstelsel aan te passen. ‘Het pensioenstelsel is een kapitaaldekkingsstelsel waarbij de mensen zelf sparen voor hun pensioen. Vergrijzing is alleen een probleem bij een omslagstelsel zoals de AOW.’ Kortom, Nederland heeft nu het beste pensioenstelsel ter wereld en gooit de gezonde baby met het badwater weg in ruil voor een couveusebaby.

Vandaag vergadert de Tweede Kamer erover. Er zijn ook hier dissidenten, maar die zijn niet gewend de tanden te laten zien, zoals de leden van het Lagerhuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden