Is er een wereldwijde valuta-oorlog?

Het is een oorlog 'zonder oorlogsverklaring' die onvermijdelijk de mondiale groei zal aantasten. Zo omschreef Bill Gross (voormalig baas van 's werelds grootste obligatiefonds Pimco en nu in dienst van Janus Investments) de valuta-oorlog die deze week in zijn ogen is geëscaleerd tot een echte wereldbrand.

Peter de Waard
Hongkong eind februari. Beurshandelaren aan het werk. China laat zijn nationale munt verzwakken. Beeld EPA
Hongkong eind februari. Beurshandelaren aan het werk. China laat zijn nationale munt verzwakken.Beeld EPA

China, Rusland, Japan, India, Indonesië en Turkije waren allemaal al verwikkeld in deze valuta-oorlog. Op allerlei manieren proberen ze hun valuta's omlaag te krijgen en daarmee hun exportpositie op de wereldmarkt te verbeteren. De belangrijkste wapens zijn renteverlagingen en opkoopprogramma's van obligaties door centrale banken die worden gezien als verhulde devaluaties.

Donderdag meldde Mario Draghi zich na de vergadering van de Europese Centrale Bank met zijn eurozoneleger aan het front. Vanaf 9 maart zal de Europese Centrale Bank elke maand voor 60 miljard euro staatsobligaties opkopen: de zogenoemde kwantitatieve verruiming.

Maar de financiële markten hebben al een voorschot genomen en de euro naar beneden gejaagd. Pieter Jan Datema van valutahandelaar de Nederlandsche Betaal en Wissel Maatschappij (NBWM) zegt dat sinds de aankondiging van Mario Draghi de geldpers in zijn hoogste versnelling te zetten, de al in Azië begonnen valuta-oorlog een wereldwijde oorlog is geworden.

Argusogen

'China kijkt met argusogen toe, net als Japan en ze zullen ervoor zorgen dat ze zich niet uit de markt prijzen.' Hij verwacht dat de euro verder zal terugvallen tot 1,05 dollar of de pariteit van 1 dollar. 'Is dat overdreven? Nee. De euro is nu 20 procent goedkoper geworden ten opzichte van de dollar. Sinds de Japanse centrale bank met kwantitatieve verruiming is begonnen is de yen al met 30 tot 35 procent ten opzichte van de dollar gedaald.' Hij stelt dat Draghi nu een 'deksel op de euro heeft gedaan'. 'Die mag tot 1,14 dollar gaan en niet hoger.'

De grote exportlanden als China en India hebben al gereageerd. Zij willen niet dat de groei afzwakt doordat hun valuta's te sterk worden en laten die ook verzwakken. Zo verlaagde India deze week voor de tweede keer de rente, wat de roepie minder aantrekkelijk maakt voor buitenlandse beleggers.

Rob Adrichem, valutadeskundige van Ebury Nederland, vindt de term 'valuta-oorlog' echter niet van toepassing. 'Het is een populistische uitdrukking voor wat zich op dit moment in de wereldeconomie afspeelt. Elk van de landen heeft zijn eigen redenen om de rente te verlagen of obligaties op te kopen. Dat helpt de export. Maar dat is niet de intentie, hoewel het zoals in het geval van Europa wel goed uitkomt.

Afwezige partij

'Maar wat is daar op tegen? Het economisch herstel van Europa is slechter dan dat van de VS. Het is heel gezond dat de euro nu zwakker wordt en dat daarmee vooral de zuidelijke lidstaten van de eurozone zullen worden geholpen.' De reden voor de kwantitatieve verruiming is in zijn ogen ook niet zozeer het aanzwengelen van de export als het bestrijden van deflatie en het versterken van de liquiditeitspositie van de banken. Japan probeert op zijn beurt een einde te maken aan een kwart eeuw van stagnatie. China moet een kredietbubbel intomen en landen als Zweden en Denemarken proberen de band met de euro vast te houden.

De enige die niet meedoen, zijn de VS. 'Maar daar gaat het ook beter', zegt Adrichem. Dat neemt niet weg dat veel Amerikaanse bedrijven klagen over de sterke dollar die hun exportpositie ondermijnt. De koersstijging op de Amerikaanse beurs blijft nu achter op die van Europa.

Datema: 'Maar ik verwacht niet dat de VS ook aan de oorlog gaan meedoen. Amerikanen zijn nu eenmaal trots op een sterke dollar. En ze hebben nu eenmaal de leidinggevende valuta. Ook de invloed op hun handelsbalans is beperkt omdat ze dankzij schalie veel minder olie hoeven te importeren.'

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden