columnpeter de waard

Is er al een Deltaplan voor de katholieke kerk in de maak?

null Beeld
Peter de Waard

Zestig jaar geleden zou dit nieuws zonder twijfel corona van de voorpagina van deze krant hebben verdreven: acht van de tien katholieke parochies zitten in de rode cijfers. In een vlammend commentaar zou zelfs de noodklok zijn geluid en zijn opgeroepen tot een Deltaplan.

In 1961 was de Volkskrant nog het Katholiek Dagblad voor Nederland. Vier jaar later verdween de onderkop en sindsdien is het nieuws over de katholieke kerk even belangrijk als dat over de keukenkampioendivisie. Alleen het overlijden van de paus of het zoveelste seksschandaal is nog interessante kopij.

Trouw meldde maandag dat de inkomsten van de katholieke parochies in Nederland met de snelheid van de TGV teruglopen. Elk jaar raken ze dieper in de rode cijfers. Dat de parochies niet massaal failliet gaan, is te danken aan het feit dat ze in hun rijke roomse verleden nogal wat vermogen hebben opgebouwd. Dat is in grond, gebouwen en deels ook in aandelen en obligaties gestoken.

Maar de rendementen kunnen de kosten niet dekken. Jaarlijks wordt ingeteerd op het vermogen, onder meer door de verkoop van kerkgebouwen. Maar ook daar komt een einde aan. Als het zo doorgaat, zullen de katholieke kerken financieel deze eeuw niet overleven. De cijfers zijn dramatisch. Sinds 2003 is het aantal parochies meer dan gehalveerd van 1.525 naar 640. En het aantal kerkgebouwen ging omlaag van 1.782 tot 1.352. De meeste staan vrijwel leeg, omdat slechts 150 duizend van de 3,7 miljoen Nederlanders die zich katholiek noemen, nog regelmatig een kerk bezoeken. Met minder kerkgangers wordt er ook minder in de collecteschaal gedaan. In het verleden waren er nog de nachtmissen tijdens Kerst, die voor de pastoor financieel net zo belangrijk waren als de kermis voor de kroegbaas. Maar die nachtmissen gaan dit jaar opnieuw niet door. Vorig jaar liepen de opbrengsten uit giften terug van 73- naar 66 miljoen; een daling van 10 procent.

Tegelijkertijd lopen de kosten van de parochies snel op. Vorig jaar kwamen die uit op 148 miljoen euro. Meer dan eenderde moet worden besteed aan onderhoud, want de monumentale kerken kosten scheppen met geld. Veel kerkgebouwen zijn ook slecht geïsoleerd, wat bij de hoge gasprijs een extra tegenvaller is.

De geloofscrisis is allang een financiële crisis geworden. En daar kan de rest van de maatschappij niet van wegkijken. Kerkgebouwen zijn vaak karakteristieke gebouwen die het centrum van dorpen en stadswijken sieren. Ze waren met het voetbalveld erachter en het café er tegenover vaak het symbool van de gemeenschapszin. Een Deltaplan voor behoud van kerkgebouwen zal er niet komen, maar deze ontwikkeling zou ook niet-gelovigen zorgen moeten baren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden