Column Peter de Waard

Is de plaspauze de opmaat voor een echte arbeidersstrijd?

Twee maanden geleden legden werknemers van Amazon het werk stil, omdat ze door de enorme werkdruk geen gelegenheid hadden naar het toilet te gaan. Sommigen hadden daardoor zelfs plastic flessen meegenomen naar hun werk om achter het bureau te kunnen plassen. De staking sloeg over van Duitsland naar Italië en vandaar naar Polen en andere Oost-Europese landen.

Vijf jaar geleden gijzelden de werknemers van Shinmei Electric in Sjanghai twintig topmanagers omdat ze de plaspauze hadden ingekort tot twee minuten. Die werd met een stopwatch gemeten en wie er te lang over deed, kreeg een korting op het salaris. Binnen de kortste tijd braken in andere Chinese bedrijven stakingen uit over lonen, werktijden en vakanties – de eerste grote stakingsgolf in de geschiedenis van de Volksrepubliek.

In Groot-Brittannië zijn ruzies over de plaspauze vaak voorbode van grootschalige acties. In 1974 begon nog een grote staking bij Imperial Typewriter vanwege een dispuut over de duur van de plaspauzes die tot grote landelijke onrust leidde. In de London Undergroud is de frequentie en duur van de plas­pauze bijna elk jaar wel een keer een reden voor actie, waarbij de bonden meteen ook andere eisen stellen. De eis voor meer punctualiteit in het openbaar vervoer noopte vorig jaar ook buschauffeurs in Dublin achter het stuur een plastic fles mee te nemen achter het stuur. Meteen ging het openbaar vervoer plat.

Dat nu in het Nederlandse streekvervoer de plaspauze de reden is voor grootschalige actie kan ook een opmaat zijn voor een zomer van onvrede. Inmiddels gaat het al niet meer om de plaspauze alleen – de chauffeurs eisen er één in de tweeënhalf uur – maar ook over andere arbeidsvoorwaarden als een salarisverhoging van 3,5 procent.

Blijkbaar onderschatten werkgevers nogal eens de noodzaak om rustig naar het toilet te kunnen gaan. In de menselijke blaas past een halve liter urine. Wie daarin 200 milliliter opslaat, krijgt al aandrang. Bij een normale vochtinname van 2 liter per dag moet een volwassene volgens urologen tussen de vijf tot acht keer plassen. Als dat minder is, is dat een signaal van uitdroging. Hoewel de ene mens een sterkere blaas heeft dan de ander, is iedere twee uur plassen normaal. Dat is een teken dat je goed drinkt en de nieren hun werk doen.

Afgelopen zaterdag ging popster Ed Sheeran tijdens een concert in Cardiff twee keer naar het toilet om te plassen. ‘Ik moest zo nodig’, zei hij. Er is een bijkomend voordeel voor werkgevers. De meest briljante ideeën ontstaan tijdens de stilte bij een urinoir of onder de douche.

Werkgevers zouden toiletbezoek eigenlijk moeten bevorderen als een middel voor verhoging van de productiviteit. Als ze dwars gaan liggen, zaaien ze wind en oogsten ze storm. Daar is nu al bij het streekvervoer sprake van. En die 3,5 procent moeten ze ook maar snel geven. De rijksambtenaren krijgen 7 procent en hebben meestal de gelegenheid gewoon naar het toilet te gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.