De kwestie Peter de Waard

Is de krapte op de arbeidsmarkt te verhelpen?

Wie in 1980 als econoom had voorspeld dat veertig jaar later inflatie, werkloosheid en rente allemaal bijna nul zouden zijn, zou als utopist in dromenland zijn neergesabeld. Zo mooi zou het nooit worden.

In de tijden van de tweede oliecrisis van begin jaren tachtig liepen deze cijfers op naar 10 procent of nog veel hoger. Maar in de aanloop naar 2020 lijkt de economische heilstaat in Nederland te worden gerealiseerd.

Alleen is iedereen ontevreden. De vier partijen die in de laatste vier decennia op het regeringspluche hebben gezeten (VVD, CDA, PvdA en D66) houden nog veertig kamerzetels over. Partijen die het ongenoegen vertegenwoordigen halen de grote meerderheid.

Deze week meldde Het Financieele Dagblad met een spectaculaire voorpaginakop ‘arbeidsmarktcijfers breken alle records’. De werkloosheid is zo laag dat door gebrek aan mensen de economische groei wordt afgeremd. In sectoren als de bouw en horeca zijn geen mensen meer te krijgen. Het is geen uniek Nederlands verschijnsel. Andere westerse landen (Japan, VS, Groot-Brittannië) breken ook al die records. In Groot-Brittannië is de werkloosheid ondanks de Brexitchaos gedaald tot het laagste niveau in 44 jaar, hetgeen een aanwijzing zou zijn dat de kwaliteit van regeren er helemaal niet toe doet.

De simpele oplossing is meer immigranten toe te laten, zo leert de geschiedenis. Volkeren zijn altijd in beweging geweest, zoekende naar de landen van melk en honing: van Abraham in de verre oudheid en Alexander de Grote in de klassieke oudheid tot de mensen uit Honduras, Syrië en Niger nu. Amsterdam had geen gouden eeuw gekend zonder massale immigratie en de VS zouden geen wereldmacht zijn geweest. Alleen verzetten de landen die zo’n behoefte aan immigratie hebben zich nu het felst tegen immigratie.

Ze bouwen een muur op de grens met Mexico zoals Trump in de VS, stappen uit de Europese Unie zoals Groot-Brittannië, leggen allerlei culturele beperkingen op zoals Japan of creëren fenomenen als Baudet en Wilders zoals Nederland.

Hun regeringen gaan ervan uit dat door de krapte op de arbeidsmarkt de lonen voor hun eigen mensen zullen stijgen, zoals minister Wopke Hoekstra van Financiën deze week zei op RTLZ. Maar landen zijn geen eilandjes meer. In de nieuwe mondiale interneteconomie gaan de theorieën van vroeger niet meer op. In Japan is de arbeidsmarkt al decennia ongekend krap, maar lonen stijgen niet. Wel valt de groei steeds lager uit door vergrijzing en personeelstekorten. Hetzelfde dreigt in de VS en Europa te gebeuren.

Intussen staat het noodzakelijk arbeidspotentieel voor de grens van Mexico of zit in de opvanglanden aan de Middellandse Zee, waar de werkloosheid het hoogst – Griekenland (18,5 procent), Spanje (14 procent) en Italië (10.5 procent) – is.

Dat zou de bron van het ongenoegen moeten zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden