columnpeter de waard

Is de kans op rentedaling even groot als rentestijging?

null Beeld
Peter de Waard

Als financiële instellingen zoals banken en verzekeraars gaan doemdenken, is er reden om achterdochtig te worden. Nog voordat Franklin maandag ging liggen, meldde het Verbond van Verzekeraars al dat de schade van het trio stormen een half miljard euro was. RTL Nieuws opende ermee. Het NOS Journaal had al Oekraïne, maar noemde verderop het schadebedrag ongekend.

Wat het daadwerkelijke bedrag van de verzekerde schade is, blijft voorlopig onduidelijk. Maar nu al zijn de geesten rijp gemaakt voor een premieverhoging. Die zal pas later stilzwijgend worden doorgevoerd.

Hetzelfde is het geval met de hypotheekrente. In de afgelopen tijd is die opgelopen met een half procentpunt, van 1,4 tot 1,9 procent. Oorzaak is de stijgende inflatie, die de kans groter maakt dat de centrale banken de officiële rente zullen verhogen en het opkoopprogramma zullen staken. Overal in de media verschijnen nu analyses dat de rente nog verder zal stijgen. Het gevolg is dat huizenbezitters en masse naar de bank snellen om hun hypotheek over te sluiten voordat het te laat is.

Maar zeker is die rentestijging niet. Integendeel, er is 50 procent kans dat de rente omhooggaat en ook 50 procent kans dat de rente weer naar beneden gaat. De rentestijging van de afgelopen weken zegt iets over het verleden, maar niets over de toekomst. Elke correlatie is even onzinnig als aan de roulettetafel de fiches op zwart zetten omdat het balletje daarvoor drie keer in een rood vakje is gevallen.

In de huidige rente zitten alle verwachtingen over de toekomst al verscholen. De efficiënte markthypothese heet dat in de economie. Niet alleen de rationele economische data zijn erin verwerkt (inflatie, vergrijzing, kredietvraag, groeicijfers, werkloosheid, consumentenvertrouwen), maar ook de politieke inschattingen (bezuinigingen, oorlogsdreigingen) en psychologische overwegingen (kuddegedrag).

Behalve degenen met echte voorkennis, zoals ECB-president Christine Lagarde, zal niemand het beter weten dan de markt. De mensen die nu hun hypotheek oversluiten, kunnen gelijk hebben. Maar de kans dat ze bedrogen uitkomen, is net zo groot. In de afgelopen tien jaar is door de beste analisten veelvuldig geroepen dat de bodem van de rente was bereikt, waarna de rente toch verder zakte. Even vaak is geroepen dat de top van de huizenmarkt was bereikt, waarna vervolgens de huizen opnieuw 10 procent duurder werden. De huidige rentestijging kan een schijnbeweging zijn, net zoals dat vorig jaar al twee keer gebeurde toen het rendement op staatsleningen ook even boven de nul kwam om daarna nog dieper in negatief territorium weg te zakken.

Of er nieuwe stormen op komst zijn, kunnen meteorologen nog enigszins voorspellen. Of de rente verder gaat stijgen, weet geen bank of econoom. Wie op grond van krantenkoppen of televisiejournaals naar de bank snelt om een hypotheek over te sluiten, is even slim of dom bezig als degene die besluit nog een maandje de kat uit de boom te kijken.

Wat achterdochtig maakt, is dat de spaarrente niet stijgt, want gekke gerritje zijn financiële instellingen niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden