ColumnPeter de Waard

Is de ene sprinkhaan beter dan de andere?

Sprinkhanen mogen niet over één kam worden geschoren. Er zijn vraatzuchtige treksprinkhanen die de oogsten van hele landen vernietigen. Maar er zijn ook nuttige sprinkhanen die luizen eten, zorgen voor bemesting en een lekkernij zijn voor vogels.

En dat geldt ook voor de financi­ele wereld, waar sprinkhanen de bijnaam zijn voor opkoopfondsen, zogenoemde private equity. Zo gauw ze als treksprinkhanen van buiten komen zijn ze gevreesde vijanden van het nationale tafelzilver. Sinds de eeuwwisseling hielden de angelsaksische opkoopfondsen zoals KKR en CVC (Van Gansewinkel), Lion (Hema), Blackstone (VNU), Sun (V&D) Apax (PCM en Exact) flink huis in Nederland. Veel van deze bedrijven werden overladen met schulden, daarna ontmanteld door de verkoop van lucratieve onderdelen en kaalgeplukt weer op de markt gezet voor de hoogste bieder.

Maar als de sprinkhaan toevallig een Nederlands opkoopfonds is, zoals Parcom, zijn het al gauw nationale troetels die zich opwerpen als redder in nood. Parcom werd in 1982 opgericht door Nationale-Nederlanden en in 2009 verzelfstandigd. Bekende overnames waren die van Ten Cate, Gamma en belbedrijf Simpel. Het wordt nu geleid door de van CVC afkomstige Bas Becks en Gijs Vuursteen. Zij zijn sinds eind vorige week nog de enige kandidaat om winkelconcern Hema over te nemen. De bedoeling zou zijn om de Hema weer door te verkopen aan Jumbo-eigenaar familie Van Eerd.

Maar dat zal geen liefdewerk-oudpapier zijn. Beleggers in private equity verwachten 20 procent rendement op hun geld – in ruil voor de risico’s want de miskleunen zijn talrijk – en dat is niet anders in Nederland dan in de VS of Groot-Brittannië. In Het Financiële Dagblad werden Becks en Vuursteen beschreven als ‘fatsoenlijke kerels’. ‘Zuiver, geen trucs of achterdeurtjes. Ik heb ze nog nooit op het niet-naleven van afspreken kunnen betrappen’, aldus een anonieme zegsman.

Maar dat bewijst vooral dat ze hun pr goed op orde hebben. Beiden hebben het kunstje geleerd van roemruchte CVC-veteraan Rolly van Rappard, iemand die met 675 miljoen euro hoog op de Quote-ranglijst staat en bepaald geen filantroop is. Hij maakte lucratieve deals met het opkopen van een reeks Nederlandse vennootschappen zoals aannemer Volker Wessels, afvalverwerker Van Gansewinkel, trustkantoor TMF en Stage Entertainment.

Opkoopfondsen zijn financial engineers die via fiscale trucs en saneringen de boekhouding opschonen. Maar het zijn geen ondernemers. Becks en Vuursteen schermen met een strategie – Hema moet zich weer op Nederland richten in plaats uit te groeien tot wereldmerk met winkels in Mexico, Dubai en China – maar als dat het ei van Columbus is had ook Marcel Boekhoorn het wel kunnen redden of zou Jumbo de keten meteen kopen. Maar Parcom moet eerst de bezem door de stal halen, in ruil voor een mooie premie.

Zoals wolven zich in schaapskleren hullen, doen sprinkhanen dat in een bijenvacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden