ColumnPeter de Waard

Is de coronacrisis een ramp of een rimpeling?

‘Dit is de eerste échte crisis in ons leven’, stelde een bevriende babyboomer waarmee ik elke maand een potje schaak. Er waren crises geweest: twee keer een oliecrisis die leidden tot industriële afbraak en een werkloosheidspiek begin jaren tachtig, en nog een kredietcrisis waardoor onze spaarcenten even in gevaar waren gekomen.

Maar die waren eigenlijk een rimpeling. Van de oliecrisis beklijft vooral de herinnering aan heerlijke autovrije zondagen. Van de kredietcrisis de noodzakelijke afrekening met de bonusbankiers.

Maar afgezien van persoonlijke tragedies hebben de kinderen van de mondialisering geen wereldleed meegemaakt. Geen oorlog of honger. Zelfs niet de angst daarvoor. De laatste keer dat zoiets daadwerkelijk dreigde was de Cubacrisis van 1962. Toen was ik zeven jaar en hoorde ik mijn vader roepen dat ‘het nodig was een reservevoorraad levensmiddelen in de kelder op te slaan’. Sindsdien is eigenlijk alles in vrede en voorspoed verlopen. Elk decennium werd de wereld ‘een betere plek’. In 1962 leefde tweederde van de wereldbevolking in extreme armoede, zo vertelden de nonnen waar we zilverpapier inleverden. Als je een vies gezicht zette bij een bord spruitjes op het menu, werd erop gewezen dat de kindjes in Biafra ervan zouden smullen.

In 1990 was het aantal mensen dat wereldwijd in extreme armoede leefde – inmiddels geconcretiseerd in een getal – al gedaald tot 36 procent van de wereldbevolking. En nu is het 10 procent. Oftewel, anderhalf miljard mensen zijn in amper drie decennia uit de extreme armoede gehaald. Dat is meer dan in de vijfhonderd jaar daarvoor. Mondialisering en multilateralisme zijn zegeningen geweest.

Ook moord en doodslag nemen wereldwijd af, al doet de overdaad aan misdaadjournalisten anders vermoeden. Van 7,2 per 100 duizend inwoners in 1992 tot 6,3 per 100 duizend in 2017, aldus de Global Study of Homocide van de VN. Toen ik in 1955 werd geboren kwamen jaarlijks gemiddeld nog een half miljoen mensen om in oorlogen. In de laatste tien jaar waren dat er minder dan 100 duizend, ondanks het geweld in Syrië en Irak. Oorlogen zijn zeldzamer geworden en blijkbaar ook minder bloedig. Dankzij mondialisering zijn landen beter gaan samenwerken op het gebied van armoedebestrijding, economie, milieu, onderwijs en gezondheidszorg. In 1955 was de levensverwachting in de wereld 48 jaar. Nu is die 72 jaar. In China is de levensverwachting omhoog gegaan van 44 naar 77 jaar, in India van 38 naar 70 jaar. In de meest Afrikaanse landen ligt die ook boven de 60 jaar.

De coronapandemie van nu heeft 1,8 miljoen mensen het leven gekost, terwijl 46 miljoen mensen zijn genezen. Hoe chaotisch de strijd tegen covid-19 ook lijkt, die is alvast veel effectiever dan die bij alle vorige pandemieën. Afgezien van persoonlijk leed is corona in historisch perspectief eerder een rimpeling dan een ramp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden