Is de Belastingdienst echt zo onderbemand?

Bijna 10 miljoen aangiften komen er jaarlijks bij de Belastingdienst binnen. Hoe worden die allemaal gecontroleerd?

Beeld Gees Voorhees

Hoeveel belastingaangiften ontvangt de Belastingdienst jaarlijks?

De Belastingdienst krijgt van particulieren jaarlijks acht miljoen aangiften voor de inkomstenbelasting binnen. Het midden- en kleinbedrijf verstuurt 1,7 miljoen aangiften voor de winst- en loonbelasting. Grote bedrijven (meer dan 35 miljoen euro omzet per jaar) doen 9.000 keer aangifte. In totaal haalt de Belastingdienst jaarlijks ongeveer 230 miljard euro binnen. Die cijfers komen van de Algemene Rekenkamer.

Hoe controleert de Belastingdienst de aangiften?

Meestal handmatig. Ambtenaren steken 700 duizend arbeidsuren per jaar in het met de hand controleren van belastingaangiften van burgers, blijkt uit cijfers van de Rekenkamer. Vooraf vindt wel een geautomatiseerde controle plaats: de aangifteprogramma's van de Belastingdienst voorkomen bijvoorbeeld dat verkeerde bedragen worden ingevuld.

Zijn de controlemethoden wel effectief?

'Bij sommige politici leeft het hardnekkige misverstand dat fysieke controles, dus het afleggen van bedrijfsbezoeken, het effectiefst zijn', zegt een woordvoerder van de Rekenkamer. 'Minder belastingambtenaren kunnen dan dus minder controles uitvoeren. En dat zou tot minder belastinginkomsten leiden. Uit ons onderzoek blijkt echter dat dit een weinig effectieve methode van controleren is.'

Een krimp van het personeelsbestand hoeft daarom de doelmatigheid van de belastingheffing niet in gevaar te brengen, aldus de Rekenkamer.

En waarom dan niet?

Het is volgens de Rekenkamer efficiënter om vooral aangiften te controleren van particulieren of bedrijven die als een verhoogd frauderisico worden aangemerkt. Daarnaast komt de Belastingdienst in actie als er signalen binnenkomen van bijvoorbeeld de gemeente of uitkeringsinstantie UWV. Dat vergt intelligente ict-systemen, veel data en hoogopgeleide data-analisten.

Wat vindt staatssecretaris Wiebes van Financiën ervan?

Een woordvoerder laat weten dat Wiebes niet verwacht dat de werkzaamheden rond de belastingcontroles 'grosso modo in gevaar komen'.

Wiebes krijgt in januari van de Belastingdienst te horen waar de knelpunten zitten. Het plan voor de lange termijn blijft hetzelfde: 1.500 hooggekwalificeerde medewerkers aannemen om digitale systemen te ontwikkelen waarmee de dienst het risicogedreven toezicht verder kan uitbouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden